Synagoga Kupa

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Zwiedzający powinni zwrócić uwagę na bogato zdobione wnętrze synagogi, szczególnie na zabytkowy Aron ha-kodesz z XVII wieku oraz różnorodne polichromie pokrywające ściany i sufit. Znajdują się tam malowidła z 1925 roku, przedstawiające panoramę Jerozolimy, Tyberiadę, Jaffę, Ścianę Płaczu oraz inne ważne miejsca. Na uwagę zasługuje również cykl znaków zodiaku i biblia otwartej księgi na belkowaniu galerii dla kobiet, które są rzadkością w polskich synagogach.

Historia synagogi

Synagoga Kupa została wzniesiona w XVII wieku, z funduszy pochodzących od miejscowych rzemieślników i drobnych kupców, przez co jej nazwa nawiązuje do hebrajskiego określenia "kupat-cdaka", oznaczającego puszkę ofiarną. Budowę ukończono w 1643 roku dzięki wsparciu cechu złotników. Przez wieki synagoga była kilkakrotnie przebudowywana – między innymi w XVIII wieku, kiedy to dodano nowe okna, podniesiono mury i przykryto salę modlitewną drewnianym sklepieniem beczkowym.W XIX i XX wieku miało miejsce wiele ważnych renowacji, w tym odsłonięcie fragmentów średniowiecznego muru obronnego i odnowienie wnętrza synagogi. W okresie II wojny światowej synagoga została zdewastowana przez hitlerowców. Po wojnie, synagoga przez kilka lat była użytkowana przez społeczność żydowską, lecz w 1951 roku została przejęta przez spółdzielnię inwalidzką.W latach 90. XX wieku synagoga powróciła do Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, która przeprowadziła gruntowny remont zakończony w 2002 roku. Dziś synagoga jest miejscem kulturalnych wydarzeń, w tym Festiwalu Kultury Żydowskiej, spotkań oraz wystaw.

Architektura i wnętrza

Zbudowana na planie prostokąta w stylu barokowym, murowana synagoga wyróżnia się wysokimi, półokrągło zakończonymi oknami oraz dachem dwuspadowym. Wewnątrz jej najważniejszym elementem jest kwadratowa sala modlitewna, której drewniany strop zdobią malowidła z 1925 roku. W ścianach zachodniej i wschodniej znajdują się trzy obrazy przedstawiające sceny biblijne oraz fragment XVIII-wiecznej polichromii.W synagodze znajduje się wyjątkowy cykl znaków zodiaku, a jej śmiałe i realistyczne polichromie przedstawiają m.in. Noego, który wprowadza zwierzęta do arki. Na środku sali można zobaczyć fundamenty dawnej ośmiobocznej bimy, a niedawno zainstalowano kuty żyrandol z trzema dziewięcioramiennymi świecznikami (chanukija).Podczas zwiedzania warto również przyjrzeć się tablicy fundacyjnej bractwa kapłanów i lewitów z lat 1646-1647, umieszczonej na glifie prawego okna w ścianie wschodniej.