W samym sercu Chrzanowa, przy skrzyżowaniu ulic Krakowskiej i Garncarskiej, znajdowała się Synagoga Wielka, znana również jako główna synagoga miasta. Miejsce to z pewnością zainteresuje osoby pasjonujące się historią i kulturą żydowską, jak również miłośników architektury sakralnej. Choć sama synagoga już nie istnieje, turyści nadal mogą odwiedzić miejsce, które wciąż rezonuje historią.
Jednym z najbardziej interesujących aspektów związanych z Synagogą Wielką w Chrzanowie jest jej rozbudowana i wieloetapowa historia budowy i remontów. Każda z tych zmian wyraźnie odbijała wpływy architektoniczne swoich czasów, pozostawiając ślad na oryginalnej strukturze budynku. Ciekawostką jest fakt, że po jej zniszczeniu został posadzony na tym miejscu nowy symboliczny pomnik – Wierzba Estery, zasadzona podczas uroczystości w 2022 roku ku pamięci żydowskiej społeczności Chrzanowa.
Szczególną uwagę w architekturze synagogi przykuwała jej fasada. Pierwotnie miała ona symetryczną, trójosiową kompozycję, z centralną partią ozdobioną wgłębnym portykiem wspartym na parze kolumn. Na piętrze znajdowała się czteroarkadowa loggia, dodająca elegancji całości. Podczas ostatniego remontu na przełomie XIX i XX wieku, fasada została znacznie uproszczona, usunięto detale klasycystyczne i neorenesansowe, a szczyt zakończono w charakterystycznym schodkowym stylu.
Wewnątrz synagogi znajdowała się przestronna sala modlitewna, do której prowadził przedsionek, zwieńczony na piętrze babińcem, otwartym na główną salę arkadami z filarami. Centrum uwagi skupiał bogato zdobiony Aron ha-kodesz na wschodniej ścianie oraz ośmioboczna bima pośrodku. Całość dopełniało osiem wysokich, zakończonych półkoliście okien, wpuszczających do wnętrza dużą ilość światła.
Synagoga została wzniesiona w latach 1786-1787 na mocy zgody arcybiskupa gnieźnieńskiego Michała Jerzego Poniatowskiego. Już na przełomie XIX i XX wieku przeszyła znaczące remonty, które zmieniały jej wygląd i funkcjonalność. Niestety, podczas II wojny światowej została zdewastowana przez hitlerowców. Po wojnie pozostawała opuszczona, popadając w ruinę, a w 1973 roku została ostatecznie zniszczona na polecenie władz. Mimo prób muzeum, by ocalić budynek, teren po synagodze do dziś pozostaje niezabudowany.
W ostatnich latach, na miejscu synagogi zasadzono symboliczne drzewo zwane Wierzbą Estery. W 2018 roku usunięto wcześniejszą wierzbę, natomiast nową posadzono w 2022 podczas wydarzeń upamiętniających żydowską społeczność Chrzanowa. To nowe drzewo stanowi trwałą pamiątkę i przypomnienie wielowiekowej historii tego miejsca oraz ludzi, którzy nadali mu życie.
Dodaj nowy obiekt
Działamy na serwerach host1.eu