Stary cmentarz żydowski w Bytomiu, założony w 1720 roku, to miejsce o wyjątkowym znaczeniu dla miłośników historii oraz osób zainteresowanych kulturą żydowską. Usytuowany na terenie dawnego średniowiecznego wału obronnego, stanowił pierwszą żydowską nekropolię w tym mieście. Pomimo że nie funkcjonuje już jako cmentarz, jego historia i zachowane pamiątki mogą przyciągnąć turystów pragnących zgłębić dzieje społeczności żydowskiej w regionie śląskim.
Na uwagę zasługuje fakt, że choć po cmentarzu pozostał pusty plac, miejsce to jest upamiętnione przez lapidarium na nowym cmentarzu żydowskim przy ulicy Piekarskiej w Bytomiu. Lapidarium składa się z macew przeniesionych po likwidacji cmentarza oraz pamiątkowej tablicy, która informuje o istnieniu nekropolii. Ściana pamięci, zaprojektowana przez architekta Marka Miodońskiego i rzeźbiarza Stanisława Pietrusę, jest również miejscem, gdzie można zobaczyć najstarsze zachowane macewy pochodzące z XVIII wieku.
Rzadko spotykana lokalizacja cmentarza, położona na dawnych miejskich wałach, dodawała mu niezwykłego uroku. Cmentarz otaczał kamienny mur o wysokości 2,5 metra, który wraz z domem przedpogrzebowym tworzył spójną całość. Mur odnowiono w 1866 roku, a teren sukcesywnie powiększano w miarę potrzeb społeczności.
Cmentarz został założony dzięki darowiźnie hrabiego Lazarusa Henckel von Donnersmarck dla Izraela Böhma. Mimo to przez pewien czas spotykał się z problemami prawnymi związanymi z własnością gruntów. Przez lata był miejscem pochówku wielu znanych osobistości związanych z historią Bytomia i okolic. Nekropolia przeszła przez różne fazy rozbudowy i modernizacji, aby sprostać potrzebom rosnącej społeczności żydowskiej w regionie.W czasach nocy kryształowej w 1938 roku nekropolia została zabrana gminie, a miasto planowało przeniesienie macew na nowy cmentarz, co jednak nigdy się nie zrealizowało. Podczas II wojny światowej cmentarz przetrwał, lecz w 1965 roku zlikwidowano jego powierzchnię. Macewy przechowywano na cmentarzu komunalnym do 1991 roku, a część z nich trafiła do Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.
Obecnie teren dawnej nekropolii jest pustym placem otoczonym kamienicami. Część powierzchni, gdzie nie odbywały się pochówki, została zabudowana. Mimo fizycznej nieobecności nagrobków, miejsce jest upamiętnione tablicą informującą o jego przeszłości jako znaczącego punktu w historii śląskiego żydostwa.
plac Grunwaldzki 6
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej
Dodaj nowy obiekt
Działamy na serwerach host1.eu