Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty

Opis atrakcji

Co zasługuje na uwagę

Kościół św. Katarzyny wyróżnia się swoją strzelistą sylwetką, która jest charakterystycznym elementem krajobrazu krakowskiego Kazimierza. Warto zwrócić uwagę na wyjątkowe detale architektoniczne, które są doskonałym przykładem budownictwa gotyckiego. Bogactwo pamiątek średniowiecznych i unikalność form czynią tę świątynię jednym z najważniejszych zabytków średniowiecznej architektury w Polsce.

Architektura zewnętrzna

Kościół jest trójnawowy i bazylikowy, bez transeptu oraz bezwieżowy. Od południa do kościoła przylega późnogotycka kruchta, której wejście zdobią dwa portale z bogatą kamienną dekoracją rzeźbiarską. Z zewnątrz budynek urzeka harmonijnymi proporcjami oraz różnorodnymi detalami architektonicznymi, które są charakterystyczne dla dojrzałego gotyku.

Wieże

Choć sam kościół jest bezwieżowy, jego kompleks architektoniczny obejmuje wolnostojącą dzwonnicę z XV wieku, która stanowi interesujący element otoczenia świątyni.

Wnętrze kościoła i jego zabytki

Prezbiterium

Prezbiterium kościoła św. Katarzyny, zakończone pięciobocznie, pokryte jest późnogotyckim sklepieniem gwiaździstym. Na łuku tęczy znajduje się krucyfiks z XVII wieku otoczony aniołami, które trzymają narzędzia Męki Pańskiej. Wzdłuż ścian prezbiterium umieszczono neogotyckie stalle oraz ganek muzyczny z drugiej połowy XIX wieku.

Ołtarz główny

Trójkondygnacyjny barokowy ołtarz główny został wykonany w 1634 roku. W jego centralnym polu znajduje się obraz przedstawiający Mistyczne Zaślubiny św. Katarzyny, namalowany przez Andrzeja Wenestę na podstawie ryciny Paula Pontiusa według obrazu van Dycka. To dzieło z 1674 roku zostało ufundowane przez Macieja Kazimierza Tretera, burmistrza miasta.

Korpus nawowy

Korpus nawowy, mający jedynie cztery przęsła, posiada drewniane sklepienie imitujące wcześniejsze, zniszczone w trzęsieniu ziemi. Wyposażenie kościoła jest skromne, co podkreśla surowość i czystość jego architektury. W nawie południowej znajduje się późnorenesansowy nagrobek Wawrzyńca Spytka Jordana oraz renesansowy obraz Koło Śmierci. W nawie północnej można podziwiać barokowe obrazy autorstwa Zachariasza Dzwonowskiego.

Kaplica św. Moniki

Kaplica św. Moniki, wzniesiona około 1402-1422, przylega do nawy od strony zachodniej. Jest ona nakryta gotyckim sklepieniem wspartym na ośmiobocznym filarze. W kaplicy można zobaczyć manierystyczny ołtarz z figurą Matki Bożej, barokowo-klasycystyczny ołtarz z obrazem Matki Boskiej Dobrej Rady oraz liczne inne dzieła sztuki sakralnej.

Historia kościoła

Budowa kościoła św. Katarzyny rozpoczęła się w 1342 roku, gdy Kazimierz Wielki sprowadził augustianów z Pragi. Prace nad budową trwały długo, a ich efektem jest obecny kształt świątyni. Kościół, konsekrowany w 1378 roku, przeszedł przez wiele trudnych okresów, w tym trzęsienie ziemi w 1443 roku, którego skutki usuwano do 1505 roku.Kościół ucierpiał również w wyniku powodzi, pożaru oraz zawirowań wojennych. Podczas potopu szwedzkiego pełnił funkcję lazaretu. W okresie zaborów stan kościoła pogorszył się, a władze austriackie nawet zamierzały go zburzyć. Na szczęście dzięki interwencji biskupa Skórkowskiego oraz licznych osób dobrej woli, świątynia została ocalona i poddana renowacji. Od okresu międzywojennego aż po czasy powojenne, kościół przechodził różne koleje losu, będąc miejscem bursy studenckiej, a później pełniąc ponownie funkcję świątyni po reaktywacji zakonu augustianów w 1993 roku.

Klasztor

Obok kościoła znajduje się gotycki klasztor augustianów z wirydarzem i krużgankami. Na krużgankach można podziwiać zespół renesansowych i gotyckich fresków, w tym najcenniejszy wizerunek Matki Boskiej Pocieszenia, otoczony szczególnym kultem. Klasztor, podobnie jak kościół, ma bogatą historię i stanowi integralną część augustiańskiego kompleksu.