Bazylika św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa w Krakowie

Opis atrakcji

Co zasługuje na uwagę

Bazylika Na Skałce nie jest tylko zwyczajnym kościołem; pełni ona rolę Panteonu Narodowego, w którym spoczywają szczątki wielu znakomitych postaci polskiej kultury i nauki. Jest to również miejsce, gdzie odbyła się kanonizacja św. Stanisława, a w 2005 roku kościół został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej przez papieża Jana Pawła II.

Architektura zewnętrzna

Obecna barokowa forma kościoła pochodzi z przebudowy dokonanej w latach 1733–1751. Z zewnątrz uwagę przyciąga fasada kościoła oraz monumentalne schody, prowadzące do głównego wejścia, na których stopniach umieszczono nazwiska ofiarodawców wspierających renowację świątyni w XIX wieku. Fasada kościoła zaprojektowana przez Antonio Solariego przyciąga wzrok swoimi barokowymi zdobieniami.

Wieże

Świątynia poszczycić się może malowniczymi hełmami wieżowymi, które zostały stworzone w latach 1761–1762. Ich ażurowa konstrukcja dodaje lekkości całej bryle budynku. Projektant tych hełmów pozostaje do dziś nieznany, ale ich artystyczna wartość nie pozostawia wątpliwości co do ich unikalności.

Wnętrze kościoła i jego zabytki

Wnętrze bazyliki zachwyca bogatą dekoracją barokową. Główny ołtarz zdobi obraz Michała Archanioła autorstwa Tadeusza Kuntzego, a w lewej nawie znajduje się ołtarz św. Stanisława z XVII-wiecznym obrazem świętego oraz relikwią w postaci drewnianego stopnia ołtarza z zachowanymi śladami krwi biskupa. W prawej nawie warto również zobaczyć popiersie Jana Pawła II wykonane w 1981 roku przez Adama Wojnara.

Historia kościoła

Historia tego miejsca sięga czasów pogańskich, kiedy to, według podań, na miejscu obecnej bazyliki stała pogańska świątynia. Pierwszy kościół romański zbudowano tu ku czci św. Michała Archanioła. W XIV wieku król Kazimierz III Wielki postawił gotycką świątynię, a w 1472 roku piastunem tego miejsca został Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, sprowadzony przez Jana Długosza. Pierwszego kościoła na Skałce nie przetrwał jednak do dziś, zbudowano nowy kościół w stylu barokowym w XVIII wieku. To tutaj miały miejsce dramatyczne wydarzenia związane z męczeństwem św. Stanisława, który według jednej z wersji, został zabity właśnie na Skałce przez króla Bolesława Szczodrego.

Otoczenie kościoła

Wokół bazyliki rozciąga się malowniczy ogród, który zachęca do spacerów i kontemplacji. Znajduje się tu również słynna sadzawka kultowa, związana z legendą o męczeństwie św. Stanisława. W centrum sadzawki stoi rzeźba biskupa, wykonana w XVIII wieku, a całość otoczona jest barokową kamienną obudową, zaprojektowaną przez biskupa Jakuba Zadzika.

Krypta zasłużonych

Bazylika może pochwalić się także Kryptą Zasłużonych, urządzoną w latach 1876–1880 według projektu Teofila Żebrawskiego. Krypta ta stała się narodowym panteonem, w którym spoczywają takie postacie jak Wincenty Pol, Adam Asnyk, Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski czy Czesław Miłosz. To miejsce regularnie odwiedzane jest przez turystów i miłośników polskiej kultury.