Pomnik Grunwaldzki

Opis atrakcji

Opis pomnika

Majestatyczny pomnik mierzy ponad 13 metrów wysokości. Na jego szczycie wznosi się konna figura króla Władysława Jagiełły, trzymającego końską uzdę w lewej ręce, a miecz opuszczony w dół w prawej. W zrekonstruowanej wersji pomnika przez Mariana Koniecznego, postać króla ukazana jest w bardziej dynamicznej pozycji, z wyprostowanymi nogami w strzemionach, co dodaje ekspresji całej kompozycji.Cokół pomnika wykonano z granitu sprowadzonego z okolic Szklarskiej Poręby, a odlewy figur powstały w Gliwicach. W schody prowadzące do pomnika wkomponowano marmurową płytę Grobu Nieznanego Żołnierza, dodając simbolika tern miejsce.Różne fasady pomnika przedstawiają dodatkowe postacie: książę litewski Witold na ścianie południowej, rycerz i giermek zbierający krzyżackie chorągwie na ścianie wschodniej, wojownik litewski z jeńcem krzyżackim na ścianie zachodniej oraz oracz na ścianie północnej. Motyw przewodni pomnika to napis "Praojcom na chwałę – braciom na otuchę".

Historia

Ufundowany przez Ignacego Jana Paderewskiego, pomnik został wzniesiony w 1910 roku w warunkach konspiracji z powodu zaboru austriackiego. Pierwotnie planowano różne lokalizacje, ale finalnie wybrano plac Matejki ze względu na jego symboliczne znaczenie i bliskość murów obronnych z okresu wczesnojagiellońskiego.Odsłonięcie pomnika odbyło się 15 lipca 1910 roku i zgromadziło 150 tysięcy widzów. Pomnik spotkał się z ewidentnym uznaniem, a przemówienia wygłosili marszałek Stanisław Badeni, prezydent Krakowa Juliusz Leo i fundator monumentu Ignacy Jan Paderewski. Niestety, podczas II wojny światowej pomnik został zniszczony przez nazistów w latach 1939-1940.Odbudowę pomnika podjęto natychmiast po wojnie, jednak formalne prace rozpoczęto dopiero w 1972 roku. Marian Konieczny odtworzył pomnik na podstawie miniaturowego modelu i zdjęć historycznych. 16 października 1976 roku odnowiony monument ponownie stanął na placu Matejki, uświetniony Granitowym Cokołem z Szklarskiej Poręby oraz odlewami figur z Gliwic. Przed pomnikiem umieszczono również Grób Nieznanego Żołnierza, symbolicznie nawiązujący do polskiej historii walk o niepodległość.W 2010 roku z okazji 600-lecia bitwy pod Grunwaldem i 100-lecia odsłonięcia pomnika odbyła się uroczysta inscenizacja, a w 2016 roku przeprowadzono pełną renowację monumentu, zachowując jego pierwotny blask.