Kościół św. Grzegorza Wielkiego w Krakowie

Opis atrakcji

Co zasługuje na uwagę

Kościół ten może poszczycić się nie tylko bogatą historią, sięgającą XIII wieku, ale również unikalnymi zabytkami sztuki sakralnej. Warto zwrócić uwagę na barokowe ołtarze, niezwykłe tabernakulum oraz cenne polichromie. Niecodziennym elementem jest także zachowany grobowiec rodziny Popielów oraz epizody z życia takich postaci jak kardynał Adam Stefan Sapieha i przyszły papież Pius XI.

Architektura zewnętrzna

Murowany z cegły, gotycki kościół św. Grzegorza Wielkiego prezentuje się majestatycznie dzięki zachowanym częściowo wzorom z zendrówek. Orientowany budynek cechuje się dwuprzęsłowym prezbiterium, zamkniętym prostą ścianą, oraz krzyżowo-żebrowym sklepieniem. Na uwagę zasługuje gotycka zakrystia od północy oraz nowa zakrystia w kształcie rotundy od wschodu, zrealizowana według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza w 1925 roku.

Wieże

Przy nawie głównej, od zachodu, wznosi się imponująca, kwadratowa wieża. Jej dolna część zyskała dodatkowy charakter przez wmurowanie wapiennych kostek, co dodaje całości niepowtarzalnego uroku i historycznej wartości.

Wnętrze kościoła i jego zabytki

Wnętrze kościoła św. Grzegorza Wielkiego skrywa wiele cennych zabytków. W barokowym ołtarzu głównym z 1 połowy XVII wieku znajduje się kopia rzymskiego obrazu św. Grzegorza, przypisywanego Annibale Carracciemu, którego oryginał uległ zniszczeniu. Unikalne hebanowe tabernakulum, ozdobione alabastrowymi kolumienkami oraz mozaikowymi płytkami, pochodzi z około 1700 roku i prawdopodobnie zostało zaadaptowane z pałacowego sekretarzyka.W bocznych ołtarzach można zobaczyć wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz krucyfiks z 2 połowy XVII wieku. Płyta nagrobna fundatora kościoła, Wierzbięty z Branic, z herbem Gryf, została wmurowana po lewej stronie ołtarza głównego, natomiast pamiątkowa płyta z 1922 roku, upamiętniająca wizytę kardynała Adama Stefana Sapiehy i kardynała Achille Rattiego, znajduje się po prawej.Podczas gruntownej konserwacji w latach 2000–2005 odkryto średniowieczną polichromię oraz renesansowe ornamenty roślinne na bocznej ścianie prezbiterium. Pozostała dekoracja malarska została wykonana przez Józefa Dutkiewicza w latach 50. XX wieku.

Historia kościoła

Pierwsze wzmianki o kościele datowane są na 1222 rok i przypisane są Jaksie Gryficie. Obecna świątynia została zbudowana z fundacji Wierzbięty z Branic, stolnika krakowskiego, w latach 1416-1420. Od 1417 roku aż do połowy XVIII wieku kościół pełnił funkcję kolegiaty.

Otoczenie kościoła

W otoczeniu kościoła, na terenie dawnego cmentarza, można znaleźć grobowiec rodziny Popielów przy północnej ścianie oraz grobowiec rodziny Badenich przy południowej ścianie. Te miejsca wiecznego spoczynku dawnych właścicieli Ruszczy dodają uroku i historycznego znaczenia całemu kompleksowi kościelnemu.

Atmosfera i cisza

Dzięki swojemu położeniu w spokojnej dzielnicy XVIII Krakowa, kościół św. Grzegorza Wielkiego oferuje odwiedzającym nie tylko duchowe doświadczenie, ale także możliwość spędzenia czasu w kontemplacyjnej ciszy, z dala od zgiełku centrum miasta.