Złota Brama

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Brama Złota imponuje swoim manierystycznym stylem z klasycznymi nawiązaniami. Zarówno zachodnia, jak i wschodnia fasada bramy są zwieńczone attykami, ozdobionymi osiem rzeźb alegorycznych, które symbolizują różnorodne cnoty i dążenia. Od strony zachodniej można zobaczyć Pax („Pokój”), Libertas („Wolność”), Fortuna („Szczęście”) oraz Fama („Sława”), a od strony ulicy Długiej figury Concordia („Zgoda”), Iustitia („Sprawiedliwość”), Pietas („Pobożność”) i Prudentia („Rozwaga”).

Historia zabytku

Na miejscu obecnej bramy pierwotnie stała średniowieczna, gotycka Brama Długouliczna, która została zburzona, aby zrobić miejsce dla bardziej reprezentacyjnej budowli. Złota Brama została ukończona w 1612 roku według projektu Abrahama van den Blocke. Przez długie lata brama pełniła nie tylko funkcję estetyczną, ale również praktyczną – co najmniej do końca XVIII wieku posiadała zamykane wrota. W XIX wieku budynek mieścił Królewską Szkołę Sztuk Pięknych, a w 1945 roku został uszkodzony. Odbudowa miała miejsce w 1957 roku, a obecna, ahistoryczna nazwa, została przyjęta po II wojnie światowej. Aktualnie budynek zarządzany jest przez Oddział Wybrzeże Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Detale architektoniczne

Figury

Figury ozdabiające bramę są dziełem Piotra Ringeringa z 1648 roku, wykonane na podstawie projektu Jeremiasza Falcka. Obecne rzeźby to rekonstrukcje posągów z 1878 roku, które z kolei były kopiami oryginałów zniszczonych przez działanie czynników klimatycznych.

Inskrypcja

Na przedniej ścianie bramy, we fryzie, znajduje się cytat z Psalmu 122: ES MVSSE WOLGEHEN DENEN DIE / DICH LIEBEN ES MVSSE FRIEDE SEIN INWENDIG IN DEINE MAVREN VND / GLVCK IN DEINEN PALASTEN PSA - 122 („Niech zażywają pokoju ci, którzy ciebie miłują. Niech pokój będzie w twoich murach, a bezpieczeństwo w twych pałacach!”). Na bramie od strony ulicy Długiej umieszczono łaciński napis: Concordia res publicæ parvæ crescunt - discordia magnæ concidunt („Zgodą małe republiki rosną - niezgodą wielkie upadają”).

Galeria

Na ilustracji z 1687 roku, autorstwa Reinholda Curickego, można zobaczyć Złotą Bramę w pełnej krasie. Jest to również świetne miejsce na zrobienie zdjęć – zarówno od strony ulicy Długiej, jak i od strony zachodniej.