Brama Wyżynna

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Brama Wyżynna zachwyca szczegółowym wykończeniem i renesansowym stylem. Górna kondygnacja jest ozdobiona fryzem heraldycznym, na którym można zobaczyć trzy wypukłe herby: Królestwa Polskiego, Gdańska oraz Prus Królewskich. Warto zwrócić uwagę na masywną formę bramy, inspirowaną wzorcami włoskimi i podobnymi budowlami z Antwerpii.Na elewacji wschodniej widnieje płaskorzeźbiony herb Cesarstwa Niemieckiego, dodany w czasach zaborów. Natomiast fasada bramy zdobią sentencje łacińskie, które można podziwiać zarówno ze względu na ich treść, jak i dawniej obfite złocenia. Uwagę przyciągają też zdwojone pilastry toskańskie oraz trzy półkoliście zamknięte przeloty.

Historia zabytku

Brama Wyżynna została wybudowana przez Willema van den Blocke'a do 1588 roku. Przez wiele lat panowało błędne przekonanie, że budowlę wzniósł Hans Kramer. W rzeczywistości Kramer odpowiadał jedynie za budowę wewnętrznej bramy, która została rozebrana w 1878 roku.Projekt bramy został zatwierdzony przez Radę Miasta w 1586, a już dwa lata później brama była gotowa. Przetrwała w niezmienionej formie przez 290 lat, aż do 1861 roku, kiedy to przeszła pierwsze prace restauracyjne. W następnych latach dokonywano kolejnych zmian, w tym wyburzenie wewnętrznej bramy i zastąpienie mostu zwodzonego groblą. Po demilitaryzacji Gdańska, wewnątrz bramy ulokowano różne instytucje, w tym biuro podróży.

Kwestia autorstwa i daty budowy

Budowę Bramy Wyżynnej ukończono w 1588 roku za sprawą Willema van den Blocke'a. Wcześniejsze błędne przekonania przypisywały budowę tej bramy Hansowi Kramerowi, jednak badania wykazały, że Kramer zbudował jedynie wewnętrzną bramę, rozebraną w 1878 roku.

Forma i wystrój budowli

Napisy

Na fasadzie można podziwiać łacińskie sentencje, które kiedyś były obficie złocone:

Brama Wyżynna nawiązuje stylistycznie do włoskich wzorców oraz budowli z Antwerpii. Masywna forma oraz zdwojone pilastry toskańskie nadają jej monumentalnego charakteru. Na górnej kondygnacji znajduje się bogato zdobiony fryz heraldyczny z herbami Królestwa Polskiego, Gdańska i Prus Królewskich. Nad całością góruje płaski dach czterospadowy, a detale architektoniczne skrywają głęboko ryte ornamenty roślinne i rzeźby czterech lwów na attyce.

• Sapientissime fiunt quae pro Republica fiunt – „Najmądrzej dzieje się wszystko, co się dzieje dla Rzeczypospolitej”
• Iustitia et Pietas duo sunt Regnorum omnium Fundamenta – „Sprawiedliwość i pobożność to dwie podstawy wszystkich królestw”
• Civitatib.(us) haec optanda bona maxime Pax Libertas et Concordia – „Dobra najbardziej dla państw pożądane to pokój, wolność, zgoda”