Ogrody Królewskie na Wawelu

Opis atrakcji

Oddziały i wystawy ogrodów

Ogrody królewskie znajdują się między wschodnim skrzydłem zamku a murem obronnym. Składają się z dwóch głównych tarasów, które zostały wiernie zrekonstruowane na podstawie archeologicznych odkryć i historycznych dokumentów. Obecnie trwają jeszcze badania na trzecim, dolnym tarasie. Na górnych tarasach można podziwiać zioła i przyprawy hodowane w dębowych skrzyniach, a także rośliny sadzone zgodnie z renesansowym układem ceglanych chodników. Ważnym elementem jest także odtworzona pergola z winoroślą oraz historyczna odmiana róży francuskiej. W ceramicznych donicach rosną oleandry, fuksje i kasje, wnosząc dodatkowy element kolorystyczny i zapachowy do tej wyjątkowej przestrzeni.

Historia ogrodów

Historia ogrodów królewskich sięga XVI wieku, kiedy to po pożarze wschodniego skrzydła zamku w 1536 roku rozpoczęto ich tworzenie. Archeologiczne znaleziska i zachowane inwentarze wskazują, że ogrody były starannie zaplanowane, z ceglaną drogą prowadzącą do łaźni królewskich - najstarszej ceglanej renesansowej drogi w Polsce. Oryginalnie, ogrody składały się z krzyżujących się chodników i kwater wypełnionych czarną ziemią, gdzie hodowano rośliny przyprawowe i lecznicze. Z czasem istniały tu również winnice, ptaszarnia oraz altana zwana "Rajem".Pomimo zaniedbań w okresie panowania Wazów, ogrody przetrwały dwa stulecia. Niestety, uległy zniszczeniu podczas potopu szwedzkiego, a później również na skutek przebudowy fortyfikacji w XVIII wieku. Ostateczna dewastacja miała miejsce w XIX wieku podczas zaborów, kiedy to Austriacy, mający na Wawelu koszary wojskowe, doprowadzili ogród do ruiny. Choć pierwsze plany rekonstrukcji pojawiły się już w okresie międzywojennym, dopiero po II wojnie światowej i wyprowadzeniu wojsk austriackich, rozpoczęto konkretne działania. W okresie II wojny światowej, generał-gubernator Hans Frank miał tu swoje korty tenisowe, a basen przeciwpożarowy zbudowany w tamtym okresie błędnie bywa uważany za jego prywatny basen.Współczesna odtworzona wersja ogrodów jest efektem wieloletnich prac archeologicznych i konserwatorskich, mających na celu przywrócenie im renesansowego charakteru.

Cele i działalność ogrodów

Celem obecnych prac nad ogrodami jest wierna rekonstrukcja ich wyglądu z okresu renesansu. Dzięki historycznym przekazom i badaniom archeologicznym udało się stworzyć dokładne odwzorowanie dwóch tarasów, a w przyszłości planowane jest ukończenie prac na tarasie dolnym. Dyrekcja ogrodów zobowiązała się do ciągłego uzupełniania roślinności o kolejne gatunki historycznych odmian roślin uprawianych w XV i XVI wieku, co czyni z ogrodów wyjątkowe miejsce, które jest żywym muzeum przyrody i historii.