Przełęcz Liliowe

Opis atrakcji

Widoki

Przełęcz Liliowe oferuje niezwykle rozległe i zapierające dech w piersiach widoki. Z jednej strony przełęczy można podziwiać stoki opadające do górnej części polskiej Doliny Gąsienicowej, z drugiej natomiast, po słowackiej stronie, roztacza się panorama Doliny Cichej. W zimie żleby schodzące spod przełęczy są miejscem, gdzie można zaobserwować imponujące lawiny. Przełęcz stanowi także wyraźną granicę między Tatrami Wysokimi a Zachodnimi, zarówno pod względem geologicznym, jak i krajobrazowym.

Szlaki turystyczne

Przez Przełęcz Liliowe przebiegają ważne szlaki turystyczne, które przyciągają rzesze miłośników górskich wędrówek. Jednym z głównych szlaków jest czerwony szlak turystyczny, który prowadzi z Doliny Kościeliskiej przez Czerwone Wierchy i główną grań Tatr do Kasprowego Wierchu. Stąd trasa wiedzie przez Liliowe i dalej na Świnicką Przełęcz oraz szczyt Świnicy. Przejście z Kasprowego Wierchu na Liliowe zajmuje około 20 minut, natomiast od Liliowego do Świnicy około 1 godziny i 20 minut.Kolejnym popularnym szlakiem jest zielony szlak prowadzący do Doliny Gąsienicowej. Wejście z przełęczy do Gienkowych Murów, a następnie na żółty szlak Kasprowy Wierch – „Murowaniec”, zajmuje około 35 minut. Powrót tą samą trasą trwa około 50 minut.

Historia

Nazwa przełęczy Liliowe pochodzi od dwóch roślin: pełnika alpejskiego, zwanego przez miejscową ludność "lelują", oraz pierwiosnki maleńkiej, która kwitnie tutaj obficie i nadaje okolicy charakterystyczny liliowy kolor. Historia przełęczy jest równie fascynująca jak jej flora. Starożytne mapy, jak ta Filipa Moscheroscha z 1790 roku, ukazują Liliowe jako ważny punkt przejścia z jednej strony Tatr na drugą. Miejsce to było również ulubionym zakątkiem poety Kazimierza Tetmajera, który ze wzruszeniem wspominał widoki, jakie roztaczały się przed nim z przełęczy.W 1902 roku pojawiły się nawet plany budowy kolejki zębatej na Przełęcz Liliowe oraz na Świnicką Przełęcz. Projekt ostatecznie nie został zrealizowany ze względu na sprzeciw miłośników przyrody. Przed II wojną światową istniał tu popularny wśród polskich turystów szlak prowadzący przez Zawory do słowackiej Doliny Ciemnosmreczyńskiej, który jednak zamknięto po wojnie.

Przyroda

Przełęcz Liliowe to szerokie, trawiaste siodło, złożone z jurajskich skał wapiennych, margli kredowych i triasowych piaskowców. W okolicznych niewielkich zagłębieniach terenu rozwijają się wysokogórskie ziołorośla, które w sierpniu bujnie zakwitają. Wystarczy spojrzeć na kępy tojadu mocnego, różeńca górskiego czy miłosnej górskiej, by docenić różnorodność flory tego regionu. Nie brak tu także rzadkich roślin, takich jak ukwap karpacki, babka górska czy szarota Hoppego, które w Polsce można znaleźć jedynie w Tatrach.