Bazylika Mariacka w Gdańsku

Opis atrakcji

Co zasługuje na uwagę

Bazylika Mariacka to słynna na świecie atrakcja turystyczna i wyjątkowe dzieło wielowiekowej architektury. Pełne jest prawdziwych dzieł sztuki, od Ołtarza Wita Stwosza począwszy, przez liczne witraże i polichromie, po gotycką architekturę. Myśląc o Bazylice Mariackiej, nie sposób pominąć hejnału, o którego historii uczyliśmy się w szkole. Obecną świątynię zdobi tak wiele historycznych dzieł, że powinna się ona znaleźć na liście atrakcji każdego miłośnika sztuki. Świątynia budowana była w różnych okresach, prezentuje więc kilka stylów architektonicznych.

Architektura zewnętrzna Bazyliki Mariackiej

Bazylika Mariacka jest trójnawową, orientowaną, gotycką świątynią, posiadającą tytuł bazyliki mniejszej. Swój obecny kształt zawdzięcza przebudowie, która miała miejsce pod koniec XIV wieku. To właśnie wtedy z kościoła Mariackiego powstała bazylika.Wysmukłe mury prezbiterium wyposażone są w wydłużone, ostrołukowe okna. Zdobią je motywy roślinne. Sklepienia mogą poszczycić się rzeźbami figuralnymi o symbolicznej tematyce. Na konsolach Bazyliki Mariackiej znajduje się 21 figur. Podtrzymują one gzyms, wieńczący mury magistralne budowli. Ścianę kaplicy pw. św. Jana Nepomucena zdobi z kolei wykonany w technice sgraffitowej zegar słoneczny.Od frontu do wnętrza Bazyliki Mariackiej prowadzi barokowa kruchta. Swój kształt zawdzięcza ona formie architektonicznej Grobu Chrystusa. Ostrołukowe okno z witrażami, które znajduje się nad kruchtą, zostało zaprojektowane przez dwóch wybitnych artystów – Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera. Dekoracyjny podział okna zrealizowany został na podstawie koncepcji Jana Matejki.

Wieże w Bazylice Mariackiej

Charakterystycznym elementem Bazyliki Mariackiej są dwie wieże. Wznoszą się nad rynkiem, stanowiąc wspaniały punkt widokowy. Wieża Wyższa nazywana jest Hejnalicą. Wybudowana na planie kwadratu, ma 82 metry wysokości. Nakrywa ją dach hełmowy w stylu gotyckim. Z wysokości 54 metrów, z wieży świątyni co godzinę grany jest słynny Hejnał Mariacki. Jest to niepodważalnie jeden z najważniejszych symboli Krakowa. Wieżę Wyższą Bazyliki Mariackiej zdobi również dzwon zegarowy o średnicy 165 cm. Powstał on w 1530, a jego ton uderzeniowy to d'.Wieża niższa świątyni ma 69 metrów wysokości. Pełni rolę dzwonnicy kościelnej. Podobnie, jak wieżę wyższą, wzniesiono ją na planie kwadratu. Na piętrze zwiedzić można kaplicę renesansową pod wezwaniem Nawrócenia św. Pawła (Kaufmanów). Dach, który ją pokrywa, cechuje się stylem późnorenesansowym. Wieża niższa również może pochwalić się dzwonem zegarowym z 1530. Ten nie jest jednak obecnie używany.

Wnętrze kościoła i jego zabytki

We wnętrzu świątyni znajduje się niezwykłe prezbiterium. Na wolno-stojących filarach podziwiać można wspaniałe sklepienie gwiaździste z pierwszej połowy XV wieku. Ściany natomiast zdobi niezwykła polichromia, którą w latach 1890–1892 wykonał Jan Matejko. Wraz z mistrzem pracowali nad nią jego uczniowie, wybitni artyści tacy jak: Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer, Antoni Gramatyka, Stanisław Bańkiewicz i Edward Lepszy.Zwiedzając świątynię, nie można ominąć najbardziej znanego elementu, który ją charakteryzuje. Mamy tu na myśli oczywiście ołtarz główny. Dedykowany Marii ołtarz, ozdobiony jest późnogotyckim retabulum, które w latach 1477–1489 wykonał Wit Stwosz.Na uwagę zasługuje również korpus nawowy. Tworzy go znana nawa główna z parą naw bocznych, od których odchodzą przylegają kaplice. Nawy ozdobione są wspaniałymi polichromiami autorstwa cenionych, wymienionych wcześniej artystów. Pracował nad nimi w latach 1890–1892 Jan Matejko, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. W nawie głównej podziwiać można dwie ambony: barokową i neogotycką.Zwiedzanie nawy północnej nie może obyć się bez obejrzenia następujących kaplic: Kaplica św. Antoniego, Kaplica Loretańska, Kaplica św. Jana Chrzciciela, Kaplica św. Wawrzyńca, Kaplica św. Michała Archanioła, Kaplica Przemienienia Pańskiego. Z kolei zwiedzając bazylikę z drugiej strony: Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, Kaplica św. Łazarza, Kaplica św. Walentego, Kaplica Aniołów Stróżów (Pernusowska, Męki Pańskiej) i Kaplica św. Jana Nepomucena. W nawie południowej, świątynię zdobi także znany i ceniony na świecie Krucyfiks Wita Stwosza.Ponadto, będąc w Kościele Mariackim, warto zajrzeć do zakrystii i kościelnego skarbca, a także dokładnie obejrzeć majestatyczne organy i okazałe dzwony. Niektóre dzwony dzwonią jedynie w niedziele i święta, inne codziennie o określonych godzinach.

Kościół Mariacki – historia

Bazylika Mariacka jest znaną w Europie świątynią wybudowaną w XIII wieku. Pierwszy kościół murowany w stylu romańskim, który mieścił się w tym miejscu, wybudowany został w latach w latach 1221–1222. Ufundował go biskup krakowski Iwo Odrowąż. Wcześniej mieścił się tu drewniany kościół.Podczas najazdów tatarskich na ziemie polskie, świątynia uległa zniszczeniu. Na poprzednich fundamentach w latach 1290–1300 wzniesiono wczesnogotycki kościół halowy, nad którym pracowano do trzeciej dekady czternastego wieku. Na przestrzeni lat bazylikę rozbudowywano, a w XV wieku powołany został do życia Ołtarz Wielki – rzeźbiarskie arcydzieło spod ręki Wita Stwosza. W XVIII wieku wnętrze przerobione zostało tak, by stylem reprezentować późny barok. W latach 1887–1891 wnętrze przyjęło charakter neogotycki. Kompleksowe prace restauracyjne, które wpłynęły na obecny kształt tego przepięknego kościoła, prowadzone były od początku lat 90. XX stulecia. Ostatnie prace remontowe skończyły się w 2003 roku.

Otoczenie kościoła

Bazylika Mariacka mieści się w sercu Krakowa – na Starym Mieście, przy Rynku Głównym. Jest to jeden z największych i najbardziej imponujących średniowiecznych placów w całej Europie. Otoczenie bazyliki pełne jest niezwykłych historycznych i kulturalnych atrakcji. Na szczególną uwagę zasługuje tu Rynek Główny i krakowskie Sukiennice, Wieża Ratuszowa (z której napawać można się panoramą miasta), Kościół św. Wojciecha, pomnik Adama Mickiewicza, pełna sklepów, restauracji i kawiarni ulica Floriańska, prowadząca do Bramy Floriańskiej i Barbakanu (stanowiących dawne muru obronne miasta) i krakowskie Planty (idealny na spacer i odpoczynek park, który otacza Stare Miasto).