Dom Zarazy

Opis atrakcji

Działalność

Od 2002 roku w Domu Zarazy działa Stowarzyszenie „Stara Oliwa”, założone przez Danutę Rolke-Poczman, które jest źródłem wielu inicjatyw kulturalnych. W latach 2008–2021 swoje miejsce miał tutaj Teatr z Polski 6, prowadzony przez Ryszarda Jaśniewicza i Gabrielę Pewińską-Jaśniewicz, specjalizujący się w monodramach.Interesującą inicjatywą, zapoczątkowaną przez Danutę Rolke-Poczman, jest Oliwski Hejnał Pokoju, który codziennie o godzinie 17.00, lub jak wolą wtajemniczeni 16.60, rozbrzmiewa z Domu Zarazy, upamiętniając pokój oliwski z 1660 roku.W marcu 2022 roku w Domu Zarazy otworzono scenę teatralną imienia Ryszarda Jaśniewicza, a od listopada 2022 roku funkcjonuje także Dom Sąsiedzki, promując interakcje i wspierając lokalną społeczność. W 2023 roku Dom Zarazy stał się gospodarzem Oliwskich Jarmarków Cysterskich, wydarzeń pełnych historycznego ducha i przyciągających tłumy.

Historia

Dom Zarazy, dawniej znany jako Dom Bramny lub Wielka Brama, zbudowano około XIV wieku jako główną bramę wjazdową prowadzącą do obwarowanego opactwa cystersów. Pierwotnie była to siedziba wójta klasztornego oraz kaplica św. Bernarda, przez którą wjeżdżali znamienici goście, w tym królowie polscy.W 1709 roku, podczas epidemii dżumy, kaplica w Domu Bramnym stała się miejscem kwarantanny i kościołem dla chorych. Do opieki nad zarażonymi sprowadzono dziewięciu mnichów, z których żaden nie przeżył. Od tego czasu budynek zaczęto nazywać Domem Zarazy, a kaplicę – Kaplicą Zarazy.We wschodnim szczycie Domu Zarazy zachowały się gotyckie wnęki, a w zachodniej części budynku można zobaczyć półokrągły przejazd. W XVIII wieku na budynku zamontowano dwa zegary słoneczne, a od początku XIX wieku służył on jako siedziba sołtysa oliwskiego. Po II wojnie światowej, w której budynek częściowo spłonął, został odbudowany i wpisany do rejestru zabytków w 1967 roku.W latach późniejszych Dom Zarazy pełnił różne funkcje, od siedziby sołectwa po miejsce mieszkalne, a ostatecznie stał się siedzibą organizacji kulturalnych.