Pręgierz w Poznaniu

Opis atrakcji

Charakterystyka pręgierza

Pręgierz to ośmioboczna, późnogotycka kolumna, która zwieńczona jest postacią kata w stroju rycerza z uniesionym mieczem. Ta dynamiczna sylwetka kata symbolizuje prawo do ferowania wyroku śmierci. W słupie kolumny zamocowane były żelazne obręcze, tzw. kuny, do których przywiązywano skazańców. Stanowiła ona nie tylko ozdobę miasta, lecz również pełniła funkcję miejsca egzekucji prawa miejskiego.

Historia

Pierwotnie pręgierz w Poznaniu stanowił mediastinus, co oznacza symbol sądowniczej władzy ulokowany w centrum miasta, które zyskało status lokacji w 1253 roku. Jego wykonanie finansowano z grzywien nakładanych na służące, mamki i szynkarki noszące zbyt eleganckie stroje. Pręgierz, osiągając 5,5 metra wysokości, służył przez wieki jako miejsce wymierzania kar, od chłosty po bardziej dramatyczne formy jak piętnowanie czy obcinanie kończyn. Znany jest przypadek Adama Goldszmita, który w 1816 roku, przed wykonaniem wyroku śmierci, przywiązany był do pręgierza. Używanie pręgierzy zakończono w 1848 roku decyzją pruskich władz.

Naprawy i kopia

Pręgierz spotykał się z częstymi naprawami już od XVII wieku, a napisy na nim wskazują lata takich interwencji: 1690, 1727, 1749, 1781, 1825, 1880. W XIX wieku dzieło sztuki ulegało uszkodzeniom, tracąc m.in. głowę oraz bark i ramię kata. By zapobiec jego rozpadowi, władze podjęły decyzję o stworzeniu kopii w 1925 roku, przenosząc oryginał do Zamku Przemysła. Po odnalezieniu przez Witolda Maisela w 1945 roku, oryginał pręgierza został umieszczony w Muzeum Historii Miasta Poznania w Ratuszu, a kopia stoi na rynku, choć z przerwami w eksponowaniu, aż do dnia dzisiejszego.