Fort IVa w Poznaniu

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Jednym z kluczowych elementów Fortu IVa są ocalałe części koszar, które przetrwały liczne zniszczenia i pozwalają dzisiaj oglądać nieco z dawnych obwarowań. Fort wyróżnia się swoim położeniem na terenie Natury 2000, które dodaje mu jeszcze większej wartości przyrodniczej. Co roku podziemia te stają się schronieniem dla nietoperzy, w tym takich gatunków jak nocek duży, nocek rudy, nocek Natterera czy gacek brunatny. Poszukiwacze ciekawostek mogą zobaczyć miejsca związane z działania wojenneymi i poznać przyrodniczą różnorodność tego obszaru.

Historia zabytku

Fort IVa powstał w latach 1878-1881 w ramach pierwszego etapu budowy twierdzy fortowej w Poznaniu i został nazwany na cześć Alfreda von Waldersee. W 1931 roku przemianowano go na Fort Augustyna Brzeżańskiego, rażąc się w kierunku rodzimych tradycji. Podczas dramatu bitwy o Poznań w lutym 1945, fort przeszedł intensywne walki, po których jego koszary były znacznie uszkodzone. Po wojnie, między 1952 a 1965 rokiem, fort został częściowo wysadzony i rozebrany.W latach 80. XX wieku część zachowanych koszar wykorzystywana była jako magazyny. Mimo wpisania do rejestru zabytków, fort narażony był na dewastację, kiedy to jeszcze w 1990 roku częściowo był zasypywany śmieciami z pobliskiej budowy. Od 1997 roku obiektem opiekują się harcerze, co pozwoliło na jego ochronę i renowację.

Lokalizacja i konstrukcja

Fort IVa znajduje się na Wilczym Młynie, zaledwie kilka minut spacerem od wygodnej komunikacji drogami: forteczną, rokadową oraz z bliskim dostępem do głównej arterii miasta. Po wschodniej stronie fortu dawniej znajdowało się zakole Warty, dziś jednak teren otacza zabudowa przemysłowa oraz osiedle domów jednorodzinnych. Dzięki swojemu unikalnemu projektowi, w którym zaznacza się wpływ fortu IXa, Fort IVa zawiera nowoczesne rozwiązania, jak odpowiednio rozmieszczone kaponiery rewersowe, wzmocnione poduszki piaskowe i labiryntowe mury ochronne.

Przyroda

Fort IVa to nie tylko miejsce o bogatej historii, ale także ważny punkt na mapie przyrodniczej Poznania. Dzięki specjalnym zabezpieczeniom podziemnych pomieszczeń fortu, liczba nietoperzy rośnie. Obserwowane są tam między innymi takie gatunki jak nocek duży i gacek brunatny, co czyni to miejsce interesującym również dla przyrodników.