Archiwum Państwowe w Poznaniu

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Odwiedzając Archiwum Państwowe w Poznaniu, warto zwrócić uwagę na jego bogaty zasób archiwalny. Najstarszym dokumentem, jaki można tu znaleźć, jest dokument fundacyjny klasztoru cystersów w Łeknie z 1153 roku. Kolekcja archiwum obejmuje ponad milion jednostek archiwalnych, które zajmują około 13,5 km półek. Wśród najciekawszych zbiorów znajdują się Akta miasta Poznania oraz dokumenty Komisji Kolonizacyjnej w Poznaniu. Turyści mogą również podziwiać około 30 tysięcy map i planów, a także bogaty zbiór ksiąg staropolskich.

Historia zabytku

Archiwum powstało na bazie niemieckiego Staatsarchiv Posen założonego w 1869 roku. Przyjęło ono księgi sądów grodzkich i ziemskich z okresu staropolskiego. Za sprawą pierwszego polskiego dyrektora, Józefa Paczkowskiego, w 1919 roku zyskało nową, krajową tożsamość. W latach okupacji niemieckiej wiele starych dokumentów zostało wywiezionych, lecz większość z nich powróciła po wojnie. Niestety, znacząca część zasobów została zniszczona w pożarze w 1945 roku. Archiwum było nieustannie odbudowywane i wzbogacane o dodatkowe dokumenty przez kolejne lata, a w 2013 roku otrzymało prestiżowe wyróżnienie „Dobosza Powstania Wielkopolskiego”.

Budowla

Gmach Archiwum Państwowego w Poznaniu, zlokalizowany przy ulicy 23 Lutego 41, to imponujący budynek w stylu neorenesansowym, który powstał w latach 1879-1882 jako siedziba Wyższego Sądu Krajowego. Zaprojektowany przez Heinricha Kocha, posiadał dawniej bogato zdobione wnętrza na wzór renesansu włoskiego i francuskiego. Choć zniszczenia wojenne zmieniły jego wygląd, zachowała się reprezentacyjna klatka schodowa, która wciąż przypomina o jego historycznym blasku. Pomimo utraty detali, budynek wciąż gwarantuje znakomitą atmosferę do odkrywania przeszłości.

Zasób

Zbiory Archiwum Państwowego w Poznaniu obejmują ogromną liczbę dokumentów, w tym unikalny Zespół Akt Braci Czeskich, który został wpisany na Listę UNESCO Pamięć Świata. Wartościowe zasoby obejmują również akta gmin ewangelicko-unijnych czy księgi metrykalne. Archiwum pełni również rolę opiekuna dla około 8800 staropolskich ksiąg oraz licznych dokumentów pergaminowych.

Współpraca ze Stowarzyszeniem Wikimedia

Od 2014 roku Archiwum Państwowe w Poznaniu współpracuje ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska. Dzięki temu porozumieniu, wiele materiałów z archiwum zostało zdigitalizowanych i udostępnionych w Wikimedia Commons, co umożliwia światowej społeczności łatwy dostęp do tych cennych dokumentów.