Tablica pamiątkowa poświęcona Józefowi Piłsudskiemu przy ulicy Wschodniej w Łodzi

Opis atrakcji

Opis pamiątkowej tablicy

Nowa tablica, odsłonięta w 1981 roku, jest nie tylko pamiątką historyczną, ale także dziełem artystycznym. Na powierzchni znajduje się podobizna Józefa Piłsudskiego oraz inskrypcja upamiętniająca ważne wydarzenia związane z jego działalnością w Łodzi. Na tablicy widnieje napis odnoszący się do okresu, kiedy Józef Piłsudski mieszkał w tym budynku i prowadził drukarnię „Robotnika”. Wyróżniająca się cecha tablicy to fakt, że zawiera cytat podkreślający filozofię życia Piłsudskiego: "Być zwyciężonym i nie ulec to zwycięstwo.".

Działalność tajnej drukarni PPS

To właśnie w lokalu na pierwszym piętrze budynku przy ulicy Wschodniej 19 Piłsudski wraz z małżonką Marią ukrywali się pod fikcyjnym nazwiskiem Dąbrowscy. Tam, wspólnie z Kazimierzem Rożnowskim i Aleksandrem Malinowskim, prowadził konspiracyjną drukarnię „Robotnika”. Maszyna drukarska, używana w tajnych działaniach, była umiejscowiona na parterze budynku, co miało na celu zminimalizowanie ryzyka jej wykrycia przez kontrolujących budynek przedstawicieli carskiej Ochrany.Wydarzenie, które zakończyło działalność drukarni, miało miejsce w nocy z 21 na 22 lutego 1900 roku, gdy Piłsudski oraz jego małżonka zostali aresztowani. Nieudana próba ukrycia zakupionego papieru przyczyniła się do zidentyfikowania konspiracji przez carskie władze, stając się jednym z kluczowych momentów w historii Józefa Piłsudskiego.

Historia dwóch tablic pamiątkowych

Pierwsza tablica pamiątkowa w 1920 r.

Napis umieszczony na początkowej tablicy treściwie informował o historycznym wydarzeniu: "Tu mieszkał i został aresztowany 21 II 1900 przez sługi caratu Józef Piłsudski w drukarni „Robotnika”."

Nowa tablica pamiątkowa z 1981 r.

Odsłonięta 11 listopada 1981 roku, nowa tablica zawiera bardziej szczegółowy opis wydarzeń i rolę Piłsudskiego: "Józef Piłsudski zamieszkał w tym domu w 1899 r. Tu redagował i drukował organ PPS „Robotnik”. Aresztowany 21 II 1900 r."Tablica ta stanowi jeden z wyjątkowych punktów na mapie Łodzi, przyciągając turystów zainteresowanych historią Polski i osobą Józefa Piłsudskiego. Dziś przypomina o odwadze i determinacji ludzi walczących o wolność i sprawiedliwość w czasach zaboru rosyjskiego

Pomnik pamiątkowych tablic sięga roku 1920, kiedy to pierwsza tablica została wmurowana nad drzwiami budynku. W PRL-u starano się wymazać wszelkie ślady pamięci o Józefie Piłsudskim, co doprowadziło do zniszczenia pierwszej tablicy. Dopiero w 1981 roku, w kontekście przemian społeczno-politycznych, Społeczny Komitet Pamięci Józefa Piłsudskiego, przy wsparciu NSZZ Solidarność, doprowadził do odsłonięcia nowej tablicy. Uroczystość ta miała miejsce krótko przed wprowadzeniem stanu wojennego i cieszyła się dużym zainteresowaniem mieszkańców Łodzi..