Kaplica Rodziny Scheiblerów

Opis atrakcji

Architektura

Kaplica Scheiblerów to dwukondygnacyjna budowla, której dolna część kryje dwie krypty grobowe, a górna mieści kaplicę cmentarną. Jej solidne mury wykonano z cegły obłożonej kamieniem, a niektóre ściany wykończone są ozdobną cegłą sigersdorfską. Konstrukcja ma długość 25 metrów i szerokość 13,5 metra, z krótkimi ramionami nawy poprzecznej. Smukła bryła wznosi się na wysokość 37 metrów i jest zakończona ażurową kamienną wieżą. U jej podstawy umieszczono figury muzykujących aniołów, wykonane z blachy cynkowej przez warszawskiego rzeźbiarza Andrzeja Pruszyńskiego.Do budowy użyto dużej ilości piaskowca oraz marmuru, co było wyjątkowe w XIX-wiecznej Polsce. Z piaskowca szydłowieckiego wykonano front, szczyty boczne i wieżę środkową. Wnętrza zdobią marmurowe elementy, w tym ołtarz z białego marmuru karraryjskiego. Oszklono je witrażami, a dachy pokryto łupkiem szkockim. Elementy zewnętrzne, takie jak kraty i żelazne drzwi, wykonała fabryka Wł. Gostyńskiego. Całość dopełniają kamienne ornamenty: kapitele liściaste, żabki i zlewy, które nadają miejscu wytworność i elegancję.

Historia

Budowa

Kaplica Rodziny Scheiblerów została zbudowana z inicjatywy wdowy po Karolu Scheiblerze, jednym z najważniejszych przemysłowców Łodzi XIX wieku. Po kilku nieudanych konkursach na projekt, ostateczny kształt budowli zaprojektowali warszawscy architekci Edward Lilpop i Józef Dziekoński. Kaplica, inspirowana francuskim i niemieckim gotykiem, nawiązuje zwłaszcza do katedry św. Szczepana w Wiedniu oraz Sainte-Chapelle w Paryżu. Została poświęcona 1 września 1888 roku przez pastora Wilhelma Angersteina.W krypcie kaplicy spoczęli Karol Scheibler i jego dwaj synowie, a później także inni członkowie rodziny, m.in. jego syn Karol Scheibler II oraz wdowa Anna Scheibler.

Lata 1945–1989

Po II wojnie światowej kaplica, podobnie jak cały teren Starego Cmentarza Ewangelicko-Augsburskiego, padła ofiarą dewastacji. Kradzieże i profanacje doprowadziły do zniszczenia trumien i szczątków zmarłych. Niedostateczna ochrona ze strony władz i brak środków wewnętrznych parafii prowadziły do stopniowego pogarszania się stanu zabytku.

Okres po 1989

Po wielu latach zaniedbań rozpoczęto działania zmierzające do ratowania kaplicy. W 1991 roku wymieniono pokrycie dachu, a w 2000 roku nawiązano współpracę z różnymi organizacjami w celu jej odbudowy. Dzięki wysiłkom został odnowiony napis nad rozetą wejściową oraz drzwi wejściowe i boczne. Częściowo przywrócono również wnętrze kaplicy do dawnej świetności. W 2006 roku kaplica trafiła na listę stu najbardziej zagrożonych zabytków świata. W latach 2009–2015 przeprowadzono renowację wieży i dachów oraz częściową rekonstrukcję brakujących elementów rzeźbiarskich. Obecnie kaplica ma stać się miejscem pamięci poświęconym rodzinie Scheiblerów, której Łódź zawdzięcza swój rozwój.