Pomnik Polegli Niepokonani to jedna z ważniejszych atrakcji turystycznych Warszawy, zlokalizowana na terenie Cmentarza Powstańców Warszawy. Znajduje się w pobliżu skrzyżowania ulic Wolskiej i Józefa Sowińskiego i jest widoczny z ulicy Wolskiej. Upamiętnia ofiary powstania warszawskiego oraz ludność cywilną poległą i pomordowaną podczas tego dramatycznego okresu w historii miasta. Stworzony przez artystę rzeźbiarza Gustawa Zemłę, pomnik został odsłonięty w 1973 roku.
Pomnik umieszczony jest na szczycie kurhanu, pokrytego kostką brukową, co przywołuje skojarzenia z niegdysiejszymi warszawskimi ulicami. Centralnym elementem monumentu jest wyrwa w barykadzie z szarych granitowych bloków, którą zasłania półleżąca postać wojownika, odlana w brązie. Mężczyzna, przedstawiony w chwili konania, chroni otaczającą go przestrzeń własnym ciałem, przypominając o heroicznej obronie Warszawy. Jego twarz, skierowana ku niebu, obrazuje desperację i determinację obrońców miasta. Tarcza, którą trzyma, zasłania kierunek zachodni, sugerując atak ze strony niemieckiej. Brak miecza jest dodatkowym symbolizmem, wskazując na nierówną walkę z najeźdźcą. Wokół pomnika leży bruk, nawiązujący do krwi przelanej na tych ulicach, a całość uzupełnia duży krzyż w tle.
Idea stworzenia miejsca pamięci na Cmentarzu Powstańców Warszawy sięga 1945 roku. Wtedy to Romuald Gutt i Alina Scholtz opracowali projekt nekropolii i pomnika, na prośbę płk. Jana Mazurkiewicza ps. "Radosław". Pierwotny plan zakładał budowę kaplicy-mauzoleum na szczycie kurhanu, jednak z powodu braku funduszy projekt ten nie został zrealizowany. Na kurhanie umieszczono wtedy tabliczkę z napisem: „Tu spoczywają prochy tysięcy ofiar faszyzmu hitlerowskiego zamordowanych i spalonych w Warszawie 1944 r.”.Dopiero w 1973 roku monument autorstwa Gustawa Zemły został ukończony i uroczyście odsłonięty. Na kurhanie, kryjącym 12 ton ludzkich prochów, w tym szczątki 40-50 tysięcy osób, ustawiono rzeźbę symbolizującą ofiary niemieckich zbrodni. W 2001 roku na wniosek Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej dokonano dodatkowych modyfikacji, umieszczając na barykadzie powstańcze kotwice i krzyże. W 2022 roku przy kurhanie stanął nowy krzyż, zaprojektowany przez Marka Moderaua, z inicjatywy Wojewody Mazowieckiego.Pomnik oraz cmentarz są miejscami ważnych obchodów rocznicowych, związanych zwłaszcza z powstaniem warszawskim, co czyni je istotnym punktem na mapie historycznej Warszawy.


róg ulic Bema i Kasprzaka






plac Defilad 1


Marszałkowska 138


pl. Defilad 1


Litewska 3
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej