Pomnik ofiar katastrofy smoleńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Opis atrakcji

Bardziej szczegółowy opis monumentu

Pomnik znajduje się w Kwaterze Smoleńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, blisko alei Profesorskiej. Jego konstrukcja to dwa masywne żelbetowe prostopadłościany otoczone białym kamieniem, z których jeden mierzy 12 × 4 × 1 metr, a drugi 10 × 4 × 1 metr. Kompozycja sprawia wrażenie rozłamania jednej bryły, co symbolizuje jej zastygnięcie w ziemi. Na jednym z prostopadłościanów znajduje się lista nazwisk 96 ofiar katastrofy, a po drugiej stronie widnieje napis hołdujący ich poświęceniu. Integralną częścią pomnika są także nagrobki 28 osób, w tym wybitnych postaci, takich jak generałowie czy politycy, znajdujące się w tej samej kwaterze.Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów pomnika są użyte materiały. Biały kamień, to tzw. granit "white imperial", który jest gnejsem prekambryjskim pochodzącym z Indii. Nagrobki dwóch członków załogi samolotu wykonano z tego samego materiału. Natomiast pozostałe nagrobki stworzone są z ciemnego szwedzkiego granitu, co stwarza kontrastujący z bielą pozostałych elementów efekt wizualny.

Historia i wydarzenia związane z powstaniem pomnika

Konkurs na projekt pomnika, organizowany przez Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy, wyłonił pracę Marka Moderaua spośród czterech zaproszonych artystów. Projekt został skonsultowany z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Budowę rozpoczęto w sierpniu 2010 roku, a zakończono w październiku tego samego roku, przy budżecie wynoszącym około 2 milionów złotych. Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się z udziałem prezydenta Bronisława Komorowskiego, premiera Donalda Tuska i wielu innych ważnych postaci oraz rodzin ofiar.

Kontrowersje wokół pomnika

Pomnik stał się przedmiotem dyskusji publicznych i kontrowersji już przed jego odsłonięciem. Część rodzin ofiar krytykowała go, uznając za niepotrzebny i pozbawiony walorów estetycznych, a także wyrażano niezadowolenie z braku konsultacji projektu z rodzinami. Nieobecność symboli religijnych i państwowych na pomniku była przyczyną kolejnych dyskusji i protestów, co prowadziło do wniosku o zmianę na stanowisku sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.