Pomnik Aleksandra II w Częstochowie, znany jako pomnik "Cara-Wyzwoliciela", stanowił znaczący zabytek upamiętniający Rosyjskiego monarchę Aleksandra II Romanowa. Zlokalizowany na Jasnej Górze, w pobliżu znanego klasztoru, został wzniesiony w 1889 roku z inicjatywy lokalnego naczelnika Michała Konesynowa. Autorem projektu był uznany rzeźbiarz Aleksander Opiekuszyn, przy współpracy z I. W. Majewskim. Pomnik przetrwał do 1917 roku, kiedy to został usunięty.
Pomnik Aleksandra II wyróżniał się swoją monumentalnością i stylistycznym rozmachem. Sama figura władcy mierzyła imponujące 3,5 metra wysokości, co nadawało jej nadnaturalny wygląd. Car przedstawiony był w generalskim płaszczu i mundurze, z lewą ręką podtrzymującą płaszcz i prawą wskazującą datę uwłaszczenia chłopów — 2 marca 1864 roku — umieszczoną na rzeźbionym arkuszu. Monument wsparty był na ozdobnym postumencie z granitu, którego cokół osiągał wysokość 5,3 metra.Postument ten zaopatrzony był w inskrypcje w języku rosyjskim i polskim, w tym z napisami "Carowi Wyzwolicielowi Aleksandrowi II" oraz tekstem upamiętniającym dekret uwłaszczeniowy. Wyjątkowym elementem były także wyrzeźbione symbole władzy, takie jak korona carska i jabłko, oraz herby guberni Królestwa Polskiego. Monumentalność całej konstrukcji dodatkowo podkreślały szerokie, 12-metrowe schody granitowe prowadzące do postumentu.
Pomysł wzniesienia pomnika pojawił się krótko po śmierci Aleksandra II w 1881 roku. Była to odpowiedź na jego reformy, a przede wszystkim uwłaszczenie chłopów w Królestwie Polskim w 1864 roku. Budowa pomnika została sfinansowana z dobrowolnych składek wiejskich, które potwierdzały wdzięczność społeczności za uwolnienie od pańszczyzny. Co interesujące, zgromadzona suma dwukrotnie przewyższyła koszty budowy.Monument został oficjalnie odsłonięty 29 kwietnia 1889 roku, a ceremonia ta była jednym z głównych wydarzeń w regionie. W 1904 roku miała miejsce nieudana próba wysadzenia pomnika, zorganizowana przez Józefa Pasztę. Lata później, w 1917 roku, w obliczu zmieniającej się historii, Komitet dla uczczenia pamięci Tadeusza Kościuszki zdecydował o jego demontażu. Demontaż odbył się 11 listopada 1917 roku, a na jego miejscu ustawiono drewnianą figurę Matki Bożej Niepokalanego Poczęcia, wykonaną przez Józefa Baltazara Proszowskiego. Pozostałości po pomniku zostały wykorzystane w nowej aranżacji — część granitowego materiału posłużyła do wykonania balustrad dla kościoła Świętej Rodziny w Częstochowie, a z innego bloku utworzono zegar słoneczny w parku Staszica.


1 opinia


ul. Żużlowa 4


ul. Wilsona 16


ul. Ojca Augustyna Kordeckiego 2


Strażacka 10


Lisiniec