Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Świnoujściu

Opis atrakcji

Co zasługuje na uwagę

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Świnoujściu-Karsiborze to wyjątkowy przykład architektury późnogotyckiej, wzniesiony w XV/XVI wieku. Niezaprzeczalnym atutem tego miejsca jest jego lokalizacja - miejsce historycznej przeprawy przez Świnę, które od wieków pełniło ważną rolę na szlaku handlowym wokół Bałtyku.Warto zwrócić uwagę na niezwykłą historię kościoła, który był świadkiem ważnych wydarzeń, jak pobyt szwedzkiego króla Gustawa II Adolfa podczas wojny trzydziestoletniej. W latach 1825-26 przeprowadzono przebudowę kościoła według planów Karla Schinkla, co dodało mu nowego blasku i wyjątkowego charakteru.

Architektura zewnętrzna

Kościół jest budowlą salową, orientowaną, z prezbiterium prosto zamkniętym. Wzniesiony z cegły na kamiennym fundamencie, przykryty jest dwuspadowym dachem, który w 1986 roku pokryto blachą miedzianą. Drewniany strop belkowany został podbity boazerią, dodając wnętrzu ciepłego i przytulnego charakteru.Znaczącym elementem zewnętrznej architektury są wysokie okna o ostrołukowym wykroju z maswerkowym, drewnianym laskowaniem. Wąskie elewacje północna i południowa są rozczłonkowane tymi oknami, co nadaje budowli lekkości i elegancji. Oryginalny kształt drzwi i okien nie jest znany, a otynkowanie kościoła uniemożliwia jego odtworzenie.

Wieże

Wieża kościoła, dobudowana w latach 1825-26, zbudowana jest na planie kwadratu zwężającego się uskokowo ku górze. W jej pierwszej kondygnacji znajduje się kruchta z ostrołukowym wejściem portalowym oraz dwa okienka o wykroju trójliścia osadzone symetrycznie. Druga kondygnacja stanowi jedynie uskokowe przejście do poziomu trzeciego, gdzie znajduje się dzwon.Ściany nośne wieży wykonane są z cegły, a ostrołukowe, tryforyjne okna mają drewniane laskowania. W środkowym ostrołuku umieszczono drewniane tarcze zegarowe. Wszystkie kondygnacje wydzielone są profilowanym gzymsem kordonowym, a wieżę wieńczy ostrosłupowy hełm kryty miedzianą blachą, zwieńczony kulą i kogutem.

Wnętrze kościoła i jego zabytki

Wnętrze kościoła kryje wiele cennych zabytków. Centralnym elementem jest XVI-wieczny gotycki ołtarz, częściowo zrekonstruowany po kradzieży. W jego centralnej części znajduje się Matka Boża Bolesna, a na skrzydłach bocznych sceny Zwiastowania, Narodzenia Jezusa, Pokłonu Trzech Króli i Zaśnięcia Matki Bożej. Na zewnętrznych stronach skrzydeł przedstawione są sceny z Męki Pańskiej, a w predelli znajdują się wizerunki czterech świętych Ojców Kościoła.Po bokach ołtarza można zobaczyć parawan wydzielający przestrzeń zakrystii, zdobiony biblijnymi scenami. Znajduje się tam również barokowa szafa ścienna z pierwszej połowy XVIII wieku oraz barokowa ambona z malowidłami czterech ewangelistów.Inne interesujące elementy to epitafium szwedzkiego admirała Larsa Mathsona Strusshjelma oraz tablica upamiętniająca mieszkańców poległych podczas wojen napoleońskich. Można również dostrzec okazały model żaglowca "Kolumbia" z 1668 roku, zawieszony w 1909 jako wotum za ocalenie podczas sztormu na Zalewie Szczecińskim.

Historia kościoła

Kościół w Karsiborze został wzniesiony w XV/XVI wieku, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej świątyni. W 1535 roku, po wprowadzeniu reformacji, kościół przejęli protestanci. W XVII wieku, podczas wojny trzydziestoletniej, szwedzkie wojska z Gustawem II Adolfem na czele korzystały z przeprawy przez Świnę w okolicach Karsiboru, a król zatrzymał się w przykościelnej plebanii.W XVIII wieku Dawid Kroening, mieszkaniec Karsiboru, przekazał kościołowi swój majątek, który częściowo przeznaczono na jego przebudowę. W 1946 roku kościół otrzymał wezwanie Niepokalanego Poczęcia NMP. Znaczące prace konserwatorskie prowadzone były w latach 1825-26 oraz w 1986 roku.W wyniku włamania w 1994 roku kościół stracił pięć cennych rzeźb z XVI wieku, które były częścią gotyckiego ołtarza.

Otoczenie kościoła

Kościół znajduje się na placu, który dawniej pełnił funkcję cmentarza. Usytuowany we wschodniej części Karsiboru, stanowi ważny punkt historyczny i kulturowy miejscowości, wiążąc przeszłość z teraźniejszością.