Cmentarz prawosławny w Warszawie

Opis atrakcji

Topografia

Rozciągający się na powierzchni 13,3 ha, Cmentarz prawosławny w Warszawie jest podzielony na różnorodne kwatery, każda służąca określonym grupom społecznym. Warto zaznaczyć, że teren cmentarza pierwotnie obejmował dodatkowe 5 ha, które jednak zostały z czasem zmniejszone. Cmentarz charakteryzuje się gęstym drzewostanem, na co składają się m.in. lipy, kasztanowce i jesiony, z których niektóre stanowią pomniki przyrody.

Pochowani na cmentarzu

Wśród osób pochowanych na cmentarzu prawosławnym znajdują się zarówno wybitne postaci związane z Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym, jak i osoby świeckie. W kwaterze obok cerkwi św. Jana Klimaka spoczywają znani zwierzchnicy kościoła, z kolei w innych częściach cmentarza można odnaleźć groby takich postaci jak Anna Andreeff, Jerzy Androsiuk, czy znani działacze społeczni i artyści.

Historia

Cmentarz został założony ukazem carskim w 1834 roku na terenie reduty wolskiej, co miało wymiar polityczny ze względu na historyczne walki, które się tam toczyły. Początkowe lata nekropolii były trudne z racji znacznej odległości od miasta i preferencji pochówków na cmentarzach ewangelickich, zanim carskie władze wprowadziły zakaz takich praktyk. Po I wojnie światowej losy cmentarza były burzliwe; był pozbawiony opieki, a niektóre groby uległy dewastacji do czasu przywrócenia zarządu przez ks. Jana Kowalenkę.Na przestrzeni lat nekropolia przechodziła różne zmiany, w tym prace konserwacyjne i renowacyjne. W 1965 roku cmentarz wpisano do rejestru zabytków, a w 1988 roku na jego terenie wzniesiono nową dzwonnicę. Współcześnie cmentarz jest nie tylko miejscem spoczynku wielu zasłużonych, lecz także przestrzenią pamięci historycznej i kulturowej stolicy, w której odbywają się ekumeniczne nabożeństwa w dniu Wszystkich Świętych.

Architektura i pomniki

Cmentarz prawosławny w Warszawie jest znany z kilkuset zachowanych nagrobków o wysokiej wartości artystycznej. Wiele pomników nawiązuje do architektury rosyjskiego prawosławia, uzupełniając tradycyjne formy zachodnie zdobieniami wschodnimi. Na uwagę zasługują też dwa pomniki żołnierzy Ukraińskiej Republiki Ludowej, a także kamień upamiętniający spalenie ciał mieszkańców Woli podczas II wojny światowej oraz pomnik ofiar wielkiego głodu na Ukrainie.