Cmentarz ewangelicki w Radomiu

Opis atrakcji

Topografia

Cmentarz charakteryzuje się nieregularnym kształtem i jest podzielony na małe kwatery, które powstały już w połowie XIX wieku. Obecnie znajduje się tam 269 grobów, z czego 81 jest całkowicie zniszczonych. Dzięki regularnym akcjom porządkowym organizowanym przez lokalną parafię oraz zaangażowaniu radomskiego Zespołu Szkół Ekonomicznych, nekropolia jest dobrze utrzymana. Nagrobki, wykonane z piaskowca, żeliwa, granitu i innych materiałów, często są dziełem rzemieślników z Radomia, Warszawy i Lublina.

Pochowani na cmentarzu

Cmentarz jest miejscem spoczynku wielu zasłużonych mieszkańców Radomia i okolic, w tym znanych przemysłowców, lekarzy, nauczycieli i architektów. Wśród pochowanych można wymienić rodziny takie jak Arnekkerowie, Buffowie, Gainowie, czy Wickenhagenowie. Znajdziemy tu również groby Bronisława Hassenbeina - prawnika, Adolfa Fricka - aptekarza, oraz Czesława Michała Pławskiego - generała.

Historia

Cmentarz został założony we wrześniu 1833 roku, siedem lat po powstaniu radomskiej parafii luterańskiej, na ziemiach podarowanych przez Szmidta. Już w roku 1834 otoczony został fosą i obsadzony drzewami. Przez lata cmentarz przeszedł wiele zmian: w 1839 wybrukowano wjazd, a w 1857–1858 otoczono go murem. W 1902 roku uporządkowano jego przestrzeń, a zgromadzony fundusz pozwolił na zakup i zawieszenie dzwonu przy bramie wjazdowej.W burzliwych latach historycznych, w czasach I wojny światowej, pochowano tu 112 żołnierzy-ewangelików z armii niemieckiej i austro-węgierskiej. W 1926 roku cmentarz stał się miejscem jubileuszu stulecia parafii, a w 1934 podwyższono jego mury. Pomimo zniszczeń dokonanych przez lokalnych rabusiów podczas I wojny światowej, wiele udało się ocalić dzięki staraniom lokalnej społeczności i wpisać obiekt do rejestru zabytków w 1982 roku.Aktualnie cmentarz, dzięki licznych inicjatywom społecznym, pozostaje uporządkowany, co pozwala odwiedzającym na spokojne odkrywanie historii Radomia zapisanej na kamiennych płytach grobowych.