Tablice pamiątkowe Tchorka, będące jednym z rozpoznawalnych elementów Warszawy, to dzieła projektu Karola Tchorka z 1949 roku. Upamiętniają miejsca związane z walką i męczeństwem mieszkańców podczas II wojny światowej. Wykonane z szarego piaskowca, zaczęły pojawiać się w mieście od lat 50. XX wieku. Dziś można znaleźć ponad 160 takich tablic rozsianych po stolicy, które niezmiennie przyciągają miłośników historii oraz turystów z całego świata, pragnących poznać dramatyczne losy Warszawy.
Tablice zaprojektowane przez Karola Tchorka cechuje prostota związana z ich formą artystyczną. Mają postać prostokątnych płyt, na których centralnie umieszczony jest symbol Krzyża Walecznych. Na styku ramion krzyża znajduje się tarcza z inskrypcją główną. W zależności od upamiętnianego miejsca, napisy mogą się nieco różnić, ale często spotykanym jest wyrażenie: „Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność ojczyzny”. Tablice wolnostojące są umieszczane na płytach betonowych lub piaskowcowych, co czyni je bardziej widocznymi w miejskim krajobrazie.
Po wyzwoleniu Warszawy 1945 roku jej mieszkańcy zaczęli spontanicznie upamiętniać miejsca walk i egzekucji, stawiając krzyże i tymczasowe tablice. Władze ówczesnej Polski Ludowej zdecydowały się na oficjalne i jednolite upamiętnienie tych miejsc. Powstał plan ujednolicenia formy pomników walk i męczeństwa w całym kraju, a Karol Tchorek wygrał konkurs na projekt tablicy. Jego dzieło wkomponowało Krzyż Walecznych w prosty, a jednocześnie wymowny sposób, co przyniosło artyście nagrodę i zlecenie na dalsze opracowanie. Sama forma tablic była kilkakrotnie modyfikowana, początkowo pod naciskiem politycznym, by uwzględnić zmieniające się historyczne i polityczne realia. Stanowiły symbol męczeństwa wielu Polaków i stały się integralnym elementem pamięci narodowej.
Tablice Tchorka stały się tak częścią warszawskiego krajobrazu, że często postrzegane są jako element miejskiej nawigacji, a nie dzieła sztuki. Pomimo zuniformizowanej formy, przez wielu ekspertów oceniane są jako przykłady plastyki użytkowej o wysokich wartościach artystycznych i historycznych. W opinii Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków niosą one wyjątkowe świadectwo dziedzictwa związane z upamiętnianiem walk i męczeństwa Polaków.
plac Defilad 1
Marszałkowska 138
pl. Defilad 1
Litewska 3
Dodaj nowy obiekt
Działamy na serwerach host1.eu