Portalowy kenotaf wojewody Jana Tarły

Opis atrakcji

Cechy artystyczne i konstrukcyjne kenotafu

Kenotaf wojewody Jana Tarły to prawdziwe arcydzieło baroku, zaliczane do najbardziej wybitnych europejskich rzeźb XVIII wieku. Opracowany w pracowni Jana Jerzego Plerscha, wykonano go z trzech rodzajów marmuru, co dodaje mu elegancji i różnorodności. Centralnym elementem jest medalion z płaskorzeźbą przedstawiającą Jana Tarłę, trzymany przez alegoryczną postać kobiety. Powyżej znajduje się łacińska tablica epitafijna, a całość konstrukcji zdobią urocze aniołki oraz alegoria wiary, wspierana na hermowych postaciach atlantów. Nagrobek pierwotnie pełnił funkcję ozdobnego portalu do zakrystii, co wzbogaca jego symbolikę eschatologiczną, sugerującą przejście do innego świata.

Historia kenotafu

Początkowo, kenotaf zdobił kościół św. Pryma, Felicjana i Matki Boskiej Zwycięskiej przy ul. Długiej w Warszawie, ufundowany przez Stanisława Konarskiego z inicjatywy wdowy po Janie Tarle, Zofii z Krasińskich. Jednak w roku 1834, w wyniku działań zaborczych władz, kościół został przekazany Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, a nagrobek przeniesiono do kościoła pojezuickiego, gdzie uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej.

Rekonstrukcje pomnika

W 1864 roku, po trzydziestu latach składowania, nagrobek został ponownie zmontowany przez Faustyna Cenglera, co później umożliwiło jego przetrwanie, mimo zniszczeń wojennych w 1944 roku. Pomimo znacznych zniszczeń, część elementów pomnika udało się uratować i zdeponować w różnych muzeach w Warszawie. Ponowny montaż i konserwacja pomnika miały miejsce w 2010 roku, dzięki czemu kenotaf odzyskał część swego dawnego blasku. Prace te, prowadzone przez zespół konserwatorów i historyków sztuki, przywróciły centralne miejsce podobiznie Jana Tarły oraz łacińskiej tablicy epitafijnej, eliminując błędy z wcześniejszych rekonstrukcji.

Współczesne prace konserwatorskie

W 2010 roku pomnik został ponownie zrekonstruowany i poddany konserwacji. Proces ten, prowadzony przez specjalistów zarówno konserwatorskich, jak i artystycznych, przywrócił mu świetność pomimo braku niektórych oryginalnych elementów, takich jak złota monstrancja czy trąbka putta. Dzięki pracom Piotra Niemcewicza, Jacka Pawłowskiego i Elżbiety Kołodziejczyk-Macander, odtworzono niektóre brakujące głowy i detale, co pozwala współczesnym turystom podziwiać to wspaniałe dzieło sztuki barokowej. Nagrobek stał się jednym z atrakcyjniejszych punktów kulturalnych Warszawy, który inspiruje i zachwyca odwiedzających, jednocześnie przypominając o bogatej historii miasta.