Pomnik Żołnierzy „Baszty” w Warszawie to symboliczny obelisk zlokalizowany przy ulicy Dworkowej na warszawskim Mokotowie. Jest miejscem pamięci upamiętniającym około 140 powstańców warszawskich, głównie żołnierzy pułku Armii Krajowej „Baszta”, którzy zostali wzięci do niewoli i brutalnie zamordowani przez Niemców po wyjściu z kanałów 27 września 1944 roku. Znany również jako „Pomnik rozstrzelanych powstańców”, został on ukończony 40 lat po tragicznych wydarzeniach, 27 września 1984 roku, dzięki staraniom ZBoWiD. Projekt pomnika wykonał Eugeniusz Ajewski, a jego realizację powierzono Żerańskiej Fabryce Elementów Betoniarskich „Faelbet”.
Pomnik przy Dworkowej zbudowany jest w formie obelisku o wysokości około 6 metrów. Składa się on z betonowej podstawy kształtem przypominającej nieregularny prostokąt, na której znajdują się trzy pylony zwieńczone sześciokątną płytą. W centrum podstawy, wybrukowanej kamieniami, umieszczono symboliczny właz kanałowy, jako hołd dla drogi ewakuacyjnej powstańców. Pylony ozdobiono krzyżem Virtuti Militari, powstańczą kotwicą oraz odznaką pułku „Baszta”. Symboliczne ślady stóp, prowadzące od pobliskiego włazu kanałowego do pomnika, namalowano białą farbą, co dodatkowo podkreśla dramatyczną historię tego miejsca.Dopełnieniem pamięci jest tablica z mosiężnymi literami, która głosi: „Pamięci żołnierzy AK – powstańców Mokotowa pomordowanych przez hitlerowców już po kapitulacji 27 IX 1944 Towarzysze Broni Pułku „Baszta””.
27 września 1944 roku doszło do tragicznej egzekucji, kiedy to dwie grupy powstańców warszawskich, przemieszczające się kanałami po upadku Mokotowa w kierunku polskich pozycji w Śródmieściu, nieświadomie wyszły na powierzchnię w pobliżu komendy niemieckiej żandarmerii na ulicy Dworkowej. Wbrew prawu wojennemu, wzięci do niewoli żołnierze AK, w liczbie około 140 osób, zostali rozstrzelani przez Niemców. Z okazji 40. rocznicy tego wydarzenia, dzięki staraniom ZBoWiD oraz zaangażowaniu osób takich jak kapral Aleksander Kowalewski „Longinus”, który przeżył egzekucję, zbudowano pomnik upamiętniający poległych. Kowalewski, jako pierwszy, oddał cześć swoim towarzyszom, zapalając znicz po odsłonięciu pomnika.


ul. Puławska


skwer Tarasa Szewczenki


ul. Agrykola 1


Aleje Ujazdowskie przy Belwederze




plac Defilad 1


Marszałkowska 138


pl. Defilad 1


Litewska 3
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej