Pomnik Peowiaka, oficjalnie znany jako Pomnik Poległych Żołnierzy Polskiej Organizacji Wojskowej, stoi na warszawskim placu Stanisława Małachowskiego, tuż przed budynkiem Zachęty. To miejsce szczególne dla miłośników historii i sztuki, ponieważ przypomina o bohaterstwie żołnierzy POW poległych w latach 1914–1921. Pomnik, zaprojektowany przez wybitnego rzeźbiarza Edwarda Wittiga, został odsłonięty 10 listopada 1933 roku, co stanowi ważny punkt w historycznym krajobrazie Warszawy.
Rzeźba przedstawia dramatyczny obraz umierającego wojownika, który z opadającą do tyłu głową trzyma w dłoni krótki miecz. Ten heroiczny wizerunek nawiązuje do mniejszej figury "Umierającego bohatera" z 1926 roku, będącej fragmentem rzeźby "Walka" na grobowcu porucznika Jana Zdanowicza-Opielińskiego na warszawskim cmentarzu Powązkowskim. Warto zwrócić uwagę na niekonwencjonalne podejście artysty, które mimo krytyki przyniosło rzeźbie mocny wyraz artystyczny, pełen emocji i dramatyzmu.
Pomnik Peowiaka stanął w historycznym miejscu, gdzie w 1918 roku Józef Piłsudski obserwował defiladę oddziałów POW z pałacu Kronenberga. Choć przetrwał bombardowanie w 1939 roku, został usunięty przez niemieckie władze okupacyjne w 1940 roku. Po wojnie odnaleziono jego uszkodzony cokół w Królikarni na Mokotowie. Dzięki staraniom rzeźbiarzy Marka Moderaua i Zbigniewa Mikielewicza, którzy zrekonstruowali rzeźbę na podstawie fragmentów gipsowego modelu i fotografii, pomnik został ponownie odsłonięty 10 listopada 1999 roku.
Pomnik nie zawsze spotykał się z uznaniem krytyki. Zarzucano Wittigowi, że rzeźba jest repliką wcześniejszego dzieła. Znany poeta Julian Tuwim w swojej krótkiej, satyrycznej poezji, żartobliwie odniósł się do wizerunku pomnika: „Przed Zachętą spoczywa biedny paralityk. Broń nas, Boże, od takich istot choro-wittyg.” Pomimo początkowej fali krytyki, rzeźba z biegiem lat zyskała szacunek jako ważny element dziedzictwa artystycznego i historycznego Warszawy.


plac marsz. Józefa Piłsudskieg


pl. marsz. Józefa Piłsudskiego


Ogród Saski


plac marsz. Józefa Piłsudskiego




plac Defilad 1


Marszałkowska 138


pl. Defilad 1


Litewska 3
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej