Płaskorzeźba "Plon" jest jedną z wyjątkowych atrakcji kulturalnych Warszawy, która może zainteresować miłośników sztuki, historii oraz architektury. Zlokalizowana na skrzyżowaniu ulic Katowickiej i Zwycięzców na Saskiej Kępie, stanowi symbol powojennej odbudowy miasta. Dzieło zostało zaprojektowane przez Jerzego Jarnuszkiewicza w ramach prac Biura Odbudowy Stolicy, a powstało tuż po zakończeniu II wojny światowej. Wyróżnienie w postaci wpisu do rejestru zabytków, które miało miejsce w 2011 roku, podkreśla jego historyczne i artystyczne znaczenie.
Płaskorzeźba "Plon" jest interesującym dziełem, które łączy realistyczne formy z elementami dekoracyjnymi. Wykonana z cementu i umieszczona na klinkierowej ścianie narożnika budynku, przedstawia dwie kobiety niesące tytułowy plon. Towarzyszy im chłopiec trzymający dwie ryby oraz baranek, a całą scenę dopełnia drzewo w tle. Końcowy efekt to harmonijna kompozycja symbolizująca obfitość i życie. Staranna renowacja przeprowadzona w 2011 roku pozwoliła przywrócić dzieło do jego dawnej świetności, w tym uzupełnienie brakujących elementów sztucznym kamieniem.
Płaskorzeźba powstała w ramach inicjatywy Biura Odbudowy Stolicy, które dążyło do przekształcenia ul. Katowickiej w modelową ulicę willową. Projekt oscylował wokół wprowadzenia elementów małej architektury i plastyki w przestrzeń miasta, co miało na celu zmianę charakteru tej części Warszawy po wojnie. Ulica została wzbogacona o różne rzeźby i dekoracje, ale to "Plon" przetrwał próbę czasu jako najlepiej zachowany element. Mimo początkowej krytyki od niektórych środowisk artystycznych, dzieło cieszyło się sympatią mieszkańców, co znacząco przyczyniło się do jego ocalenia.
Zaniedbanie i upływ czasu odbiły się na stanie płaskorzeźby, której niekompletność oraz uszkodzenia stawały się coraz wyraźniejsze do 2011 roku. Wysiłki renowacyjne zostały zainicjowane przez mieszkańców Saskiej Kępy, wspieranych przez Ewę Brykowską-Liniecką, lokalne stowarzyszenia i władze samorządowe. Dzięki zbiórkom i dotacjom, w tym ze wsparcia stołecznego konserwatora zabytków, udało się zebrać środki na odnowienie dzieła. Konserwator Bartosz Markowski przywrócił płaskorzeźbie dawną świetność, dodając wzmocnienia ze stali nierdzewnej i uzupełniając brakujące części.
"Plon" to nie tylko dzieło sztuki, ale również symbol lokalnej społeczności, która zaangażowała się w jego rewitalizację. Akcje kulturalne, takie jak happeningi i zbiórki, przyczyniły się do wzrostu świadomości o wartości dziedzictwa kulturowego tego miejsca. Kontynuacja działań w latach następnych, w tym projekt rewitalizacji skweru oraz odtworzenie betonowych ław, pokazały, jak ważne jest pielęgnowanie tradycji i historii okolicy. Płaskorzeźba zyskała uznanie, o czym świadczy Nagroda im. Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy w kategorii Przestrzeń Publiczna i Zieleń w 2016 roku.


ul. Zwycięzców


plac Przymierza


Francuskiej i Obrońców


ul. Walecznych 4/6




plac Defilad 1


Marszałkowska 138


pl. Defilad 1


Litewska 3
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej