Cerkiew św. Jana Klimaka w Warszawie

Opis atrakcji

Co zasługuje na uwagę

Cerkiew św. Jana Klimaka wyróżnia się nie tylko swym wyglądem, ale także interesującą historią oraz bogatym wyposażeniem wnętrza. Znajdują się tu zabytkowe ikony oraz relikwie św. Bazylego Martysza, które przyciągają zarówno pielgrzymów, jak i turystów. Ikonostas autorstwa Ołeksandra Muraszki jest prawdziwym dziełem sztuki, a freski wykonane przez Adama Stalony-Dobrzańskiego oraz Jerzego Nowosielskiego uzupełniają duchowy nastrój tego miejsca.

Architektura zewnętrzna

Projekt cerkwi, autorstwa Władimira Pokrowskiego, to nawiązanie do XVII-wiecznego budownictwa sakralnego regionu rostowskiego. Świątynia została wzniesiona na planie krzyża łacińskiego z kamienia, którą obłożono jasną cegłą. Jej charakterystyczną cechą jest pojedyncza cebulasta kopuła pokryta miedzianą łuskowatą blachą. Na wschodniej ścianie znajduje się tablica z inskrypcją w języku rosyjskim poświęconą fundatorowi. Wejście od strony zachodniej ozdobione jest freskiem z postacią Matki Bożej, który znajduje się na trójkątnym tympanonie nad wysuniętym gankiem. Cerkiew zdobią również liczne detale typowe dla architektury rostowskiej, w tym akroteriony o kształcie kokoszników i dekoracyjne fryzy.

Wnętrze cerkwi

Wnętrze świątyni, zarówno jej część górna, jak i dolna, emanuje wyjątkowym klimatem. W górnej cerkwi ikony i witraże zdobią dekoracje wykonane przez Adama Stalony-Dobrzańskiego i Sotirisa Pantopulosa. Część dolna, początkowo mauzoleum rodzinne, jest ozdobiona pracą Piotra Feddera oraz marmurowym ikonostasem Włodzimierza Inokjentiewa. Jej wystrój wzbogaciły również niepowtarzalne freski Jerzego Nowosielskiego.

Historia

Budowa cerkwi rozpoczęła się w 1903 roku z inicjatywy arcybiskupa warszawskiego Hieronima i zakończyła w 1905. Świątynia służyła jako cmentarna, co wpisywało się w intencję upamiętnienia Iwana, syna arcybiskupa. Podczas rzezi Woli w czasie II wojny światowej, świątynia była świadkiem tragicznych wydarzeń i miejscem schronienia dla mieszkańców Warszawy. Zniszczenia wojenne wymogły konieczność remontów, które stopniowo przywracały jej pierwotny blask przez kolejnych kilka dekad.

Związani z cerkwią

W historii cerkwi św. Jana Klimaka odnotować można wiele ważnych postaci. Jednym z pierwszych proboszczów był Jan Kowalenko, blisko współpracujący z metropolitą warszawskim. W trudnych latach II wojny światowej parafią kierował archimandryta Teofan (Protasiewicz), zaś w powojennym okresie działalność cerkwi wspomagali teolodzy Jerzy Klinger i Aleksy Znosko.