Wieża w Stołpiu

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Odwiedzając wieżę w Stołpiu, można podziwiać jej imponującą średniowieczną konstrukcję. Zewnętrzna część budowli to prostokąt o wymiarach 5,7 m na 6,6 m, kryjący cylindryczne wnętrze przechodzące na najwyższej kondygnacji w ośmiobok. Odwiedzający mogą również zainteresować się pozostałościami spalonych umocnień palisadowych otaczających wieżę. Dzięki badaniom z początku XX wieku w Stołpiu odkryto też posadzkę ozdobioną pięcioma rozetami, których fragmenty znajdują się teraz w Muzeum Archeologiczno-Cerkiewnym w Chełmie.

Historia wieży

Wieża w Stołpiu, powstała najpóźniej pod koniec XII wieku, była prawdopodobnie wykorzystywana do końca XIII wieku. Z biegiem lat, jej funkcje zmieniały się: początkowo mogła pełnić rolę militarną jako część systemu obronnego Chełma, strzegąc podejścia do zamku książęcego na Wysokiej Górce. Badania wskazują też na jej sakralne przeznaczenie, o czym świadczy kaplica na najwyższym piętrze. Spekulowano nawet, że była to wieża klasztorna związana z rodziną książęcą. Pożar pod koniec XIII wieku spowodował zniszczenie przylegającego drewnianego budynku i przekształcenie wieży w fortecę, chociaż niedługo później zaczęła popadać w ruinę.

Badania archeologiczne

Wieża w Stołpiu była obiektem badań naukowych od początku XX wieku. Archeolodzy z różnych instytucji, w tym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Polskiej Akademii Nauk, przeprowadzili liczne analizy, które rzuciły nowe światło na jej historię i konstrukcję. Współczesne badania wskazują, że wieża związana jest z kulturą rusko-bizantyjską, a analogiczne budowle można znaleźć m.in. w Włodzimierzu i Uhrusku. Chociaż istniały przypuszczenia o jej powiązaniach z władcami piastowskimi, obecnie są one uważane za mało prawdopodobne.