Stalag 319 w Chełmie to miejsce, które przyciąga osoby zainteresowane historią II wojny światowej i jej tragicznymi reperkusjami. Ten niemiecki obóz jeniecki, działający od 1941 do 1944 roku, jest poruszającym świadectwem ludzkiego cierpienia i nieludzkich warunków, w jakich przyszło żyć tysiącom jeńców. Dla tych, którzy pragną zrozumieć przeszłość przez pryzmat miejsc pamięci, Stalag 319 stanowi istotny punkt na mapie turystycznej regionu.
Na terenie dawnego obozu znajdują się dwa cmentarze, które są mocno związane z jego historią. Pierwszy, na skrzyżowaniu ulic Okszowskiej/Rampy Brzeskiej/Al. Przyjaźni, znany jako cmentarz szkieletowy, kryje w sobie ponad 60 000 pochówków. Należy zwrócić uwagę na ogrodzenie z lat sześćdziesiątych oraz niewielki pomnik, który przypomina o tragediach tych czasów. Drugi cmentarz, położony niedaleko lasu Borek, zawiera kwatery z symbolami narodowymi i pomnik usytuowany w pobliżu dawnego krematorium. Miejsce to jest ostatnim spoczynkiem dla około 50 000 jeńców, co czyni je przejmującym miejscem refleksji o ludzkiej niedoli i heroizmie przetrwania.
Stalag 319 był jednym z największych obozów jenieckich na ziemiach polskich podczas II wojny światowej. Złożony z trzech podobozów w Chełmie oraz kilku podobozów w okolicy, przyjął około 200 000 jeńców różnorodnego pochodzenia – w tym radzieckich, polskich, włoskich, belgijskich i brytyjskich. Głód, choroby, przymusowa praca oraz masowe egzekucje były na porządku dziennym, co doprowadziło do śmierci około 90 000 osób. W 1942 roku, Sonderkommando 1005 zorganizowało ekshumację około 30 000 ofiar w lesie Borek, a później zbudowano tam polowe krematorium.
Po zakończeniu działań wojennych, miejsc pamięci i pomniki, które powstały na terenie dawnego Stalag 319, przypominają o tragicznym rozdziale historii tego regionu. Zarówno cmentarz przy ul. Okszowskiej, jak i przy lesie Borek, przyczyniają się do pielęgnowania pamięci o ofiarach, poprzez pomniki z symbolami narodowymi, które upamiętniają jeńców różnych narodowości.