Dom przedpogrzebowy w Olsztynie, znany również jako Dom Mendelsohna, to unikatowa atrakcja architektoniczna, która przyciągnie zarówno miłośników historii, jak i architektury. Zlokalizowany przy ulicy Zyndrama z Maszkowic, budynek ten jest jedyną zachowaną pamiątką po gminie żydowskiej w Olsztynie i niezwykle ważnym świadkiem kulturowego dziedzictwa miasta. Co więcej, jest to pierwsze dzieło słynnego architekta Ericha Mendelsohna, co czyni go ważnym celem dla entuzjastów modernistycznej architektury.
Odwiedzający mogą podziwiać odnowioną kopułę Domu Mendelsohna, która została odkryta podczas prac konserwatorskich, ukazując oryginalne mozaiki i malowidła. Wnętrza zachwycają detalami, a oryginalna podłoga z lastryko z gwiazdą Dawida dodaje temu miejscu historycznego uroku. Warto również zwrócić uwagę na otwory okienne i drzwiowe, które zostały wiernie odtworzone, przywracając historyczny wygląd budynku.
Budynek został wybudowany w 1913 roku jako dom przedpogrzebowy gminy żydowskiej w Olsztynie według projektu Ericha Mendelsohna, którego była to prawdopodobnie praca dyplomowa. Do 1996 roku pełnił funkcję siedziby Archiwum Państwowego. Od 2013 działa tutaj Centrum Dialogu Międzykulturowego oraz muzeum dedykowane architektowi, dzięki staraniom Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego oraz Fundacji „Borussia”. W 2024 roku, fundacja ta została nagrodzona za uratowanie i przywrócenie tego historycznego obiektu.
Prace konserwatorskie nad Domem Mendelsohna były wymagającym przedsięwzięciem, które rozpoczęto w 2006 roku. Dokonano gruntownych badań i rekonstrukcji bez dostępnej dokumentacji archiwalnej. Były to prace ratunkowe wspierane zarówno przez samorząd olsztyński, jak i fundusze europejskie. W procesie tym przywrócono oryginalne otwory okienne i drzwiowe, usunięto wtórne nawarstwienia ścienne oraz odrestaurowano mozaiki i polichromie. Te szczegółowe działania przywróciły budynkowi jego dawny blask i znaczenie.


Zamkowa 5


ul. Warszawska 30


ul. Stare Miasto


ul. Stare Miasto 11


ul. Juliana Tuwima 26


al. Piłsudskiego 16


al. Marszałka Józefa Piłsudskiego 38
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej