Wielka Synagoga w Białymstoku, znana również jako synagoga znajdująca się przy ulicy Suraskiej, była ważnym miejscem modlitwy i spotkań żydowskiej społeczności miasta. Zbudowana na początku XX wieku zgodnie z projektem Samuela J. Rabinowicza, stanowiła imponujący przykład architektury sakralnej w stylu neobizantyjskim. Obiekt ten mieścił w sobie tradycje religijne Żydów aszkenazyjskich i do czasu wojny przyciągał nie tylko wiernych, ale również turystów zainteresowanych kulturą i historią żydowską.
Jednym z najważniejszych elementów synagogi była jej monumentalna kopuła wraz z dwoma mniejszymi kopułami, które nadawały budowli charakterystyczny wygląd. Wielka kopuła przykryta blachą, o średnicy około 10 metrów, wyróżniała się eleganckimi okienkami i była widoczna z daleka. Liściem laurowym dla oczu były także neogotyckie okna na piętrze oraz artystycznie zaprojektowana galeria dla kobiet. To wszystko czyniło synagogę nie tylko miejscem kultu, ale również artystycznym obiektem wartym odwiedzenia.
Synagoga została zbudowana na planie kwadratu i była znakomitym przykładem zharmonizowanego połączenia stylu neobizantyjskiego z neogotykiem. Cechą dominującą była wielka kopuła z iglicą, której towarzyszyły dwie mniejsze kopuły umieszczone w narożnikach budynku. Imponujące, blaszane pokrycie oraz duże okna z delikatnymi zdobieniami nadawały bryle lekkości i elegancji.
Wnętrze synagogi było równie imponujące jak jej zewnętrzna bryła. Centralna sala modlitewna została zaprojektowana z dbałością o akustykę, by chór z organami mógł w pełni rozbrzmiewać po jej przestrzeniach. Wewnętrzne galerie stworzone specjalnie dla kobiet dodawały przestrzeni złożoności i funkcjonalności. Było to miejsce tak przepełnione duchowością, jak i estetyką.
Budowa Wielkiej Synagogi w Białymstoku rozpoczęła się w 1909 roku i trwała do 1913 roku. Jej powstanie było finansowane dzięki sprzedaży mięsa koszernego i prywatnym darowiznom, co świadczy o zaangażowaniu społeczności żydowskiej w losy ich miejsca modlitw. Niestety, tragiczne wydarzenia II wojny światowej odmieniły los synagogi na zawsze. W czerwcu 1941 roku niemieckie siły okupacyjne, w brutalnym akcie, spaliły synagogę, wraz z setkami uwięzionych w niej wiernych. Było to jedno z wielu dramatycznych wydarzeń, które dotknęły społeczność żydowską w tym czasie.
Do dziś miejsce, gdzie stała Wielka Synagoga, przypomina swoją dawną chwałę dzięki postawionemu tam pomnikowi. Kopuła, będąca częścią pomnika, to symbol uhonorowania tych tragicznych wydarzeń z 1941 roku. W 1995 roku, dzięki wysiłkom społeczności żydowskiej z całego świata i miasta Białystok, postawiono tablicę pamiątkową w miejscu dawnej synagogi. Dziś to miejsce wpisuje się w Szlak Dziedzictwa Żydowskiego w Białymstoku, oferując turystom możliwość zgłębienia historii tutejszych Żydów i dramatycznych losów budynku.


Piękna 3


Ludwika Waryńskiego 24a


Branickiego 3


ul. Odeska 1


ul. Słoneczna 1


ul. Leśna 7
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej