Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej

Opis atrakcji

Konstrukcja i Symbolika Pomnika

Pomnik w Olsztynie składa się z dwóch masywnych, szarych pylonów, które symbolizują niezamknięty łuk triumfalny. Na powierzchni pomnika wyrzeźbiono sceny z czasów II wojny światowej, w tym sylwetki żołnierzy oraz elementy typowe dla socrealizmu, takie jak motywy związane z pracą na roli i w przemyśle. Znalazły się tam również symbole sierpa i młota, które były godłem ZSRR. Pomnik pierwotnie planowano umieścić na placu Bema, jednak ostatecznie jego miejscem stał się plac Dunikowskiego w centralnej części miasta.

Zakulisowe Dzieje

Budowa pomnika była wynikiem ówczesnych politycznych zobowiązań, które miały wyrazić wdzięczność dla Armii Czerwonej. Zlecenie powstania monumentu wsparte było przez lokalne władze, a projekt zyskał aprobatę Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Pomnik wykonano z kamiennych elementów, które pochodziły z niemieckiego pomnika bitwy pod Tannenbergiem, przekształconego później na mauzoleum Hindenburga. W budowie monumentu uczestniczyła trójka krakowskich rzeźbiarzy: Tadeusz Sieklucki, Edward Koniuszy i Antoni Kostrzewa, wspierani przez warszawskich kamieniarzy. Pomnik oficjalnie odsłonięto 21 lutego 1954 roku.Po 1989 roku, wraz ze zmianą ustroju, zaczęto podnosić głosy o konieczności rewizji i ewentualnego usunięcia pomnika. W 1993 roku został wpisany do rejestru zabytków. W 2010 roku przeprowadzono jego renowację, a w 2022 roku, w wyniku decyzji ministra kultury, usunięto jego symboliczne elementy, takie jak sierp i młot. Dziś pomnik pozostaje ważnym, choć kontrowersyjnym, elementem przestrzeni publicznej w sercu Olsztyna, otoczonym przez historyczne i współczesne budynki, które przyciągają zarówno turystów, jak i mieszkańców miasta.