Pomnik Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej to emocjonalnie poruszające dzieło sztuki zlokalizowane na Starym Rynku w Bydgoszczy. Jego monumentalna forma upamiętnia tragiczne wydarzenia związane z okresem terroru hitlerowskiego i stalinowskiego, oddając hołd Polakom zamordowanym w tym regionie. Uroczyste odsłonięcie pomnika miało miejsce 5 września 1969 roku, a jego autorem jest prof. Franciszek Masiak.
Pomnik przedstawia grupę postaci wykonanych z brązu, które symbolizują cierpienie i walkę. Jego kształt oddaje ekspresję bólu, jednocześnie stanowiąc protest przeciwko tyranii i ludobójstwu. Wysokość pomnika wynosi 7,5 metra, a jego waga przekracza 12 ton. Usytuowany na cokole z szarego granitu strzegomskiego, rzeźba jest częścią większej kompozycji złożonej pierwotnie z szańca składającego się z 80 dużych brył piaskowca, które zawierały nazwy miejsc upamiętniające martyrologię mieszkańców regionu bydgoskiego. Stałym elementem instalacji jest również wykonany z brązu znicz gazowy. Metalowe elementy rzeźby zostały odlane w Gliwickiej Fabryce Urządzeń Technicznych.
Potrzeba upamiętnienia tragicznych wydarzeń na Starym Rynku w Bydgoszczy wyrosła z faktu, że to tu we wrześniu 1939 roku niemieckie siły okupacyjne przeprowadziły publiczne egzekucje. W 1946 roku Zarząd Miasta ufundował granitową płytę jako upamiętnienie tych wydarzeń, której autorem był rzeźbiarz Piotr Triebler.Pomnik, którego ostateczna forma została zaprezentowana w 1969 roku, ma za sobą długą historię koncepcyjną. W 1963 roku ogłoszono konkurs na projekt pomnika, który wygrał Wacław Kowalik z propozycją przedstawiającą postać „Nike”. Projekt ten nie został jednak zrealizowany, a zamiast tego zdecydowano się na pomnik przeznaczony wcześniej dla warszawskiego getta. Po „wydarzeniach marcowych” w 1968 roku projekt trafił do Bydgoszczy.Uroczysta ceremonia odsłonięcia Pomnika Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej miała miejsce 5 września 1969 roku, dokładnie 30 lat po wkroczeniu wojsk hitlerowskich do miasta. Przez lata pomnik pełnił rolę miejsca pamięci, gdzie wielokrotnie dodawano tablice upamiętniające ofiary II wojny światowej oraz późniejszych represji stalinowskich.W 2018 roku pomnik został przeniesiony, odkrywając przy tym akt erekcyjny z 1969 roku. W kolejnych miesiącach przeszedł również konserwację oraz został odświeżony, by oczarowywać kolejne pokolenia odwiedzających.


Ferdynanda Focha 5


Kręta 3


Gdańskiej 67
Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej