Cmentarze przy ulicy Sadowej w Elblągu to zespół historycznych nekropolii, które łączą w sobie kilka wyznań ewangelickich. To miejsce może przyciągnąć turystów zainteresowanych historią, zabytkami oraz unikalnymi elementami krajobrazu. Na ten szczególny zespół składają się cmentarz nowomiejskiej parafii ewangelickiej Trzech Króli, cmentarz baptystyczny oraz cmentarz ewangelicko-reformowany imienia św. Jana. W 1994 roku kompleks ten, wraz z kaplicą i bramą wjazdową, został wpisany do rejestru zabytków, podkreślając jego historyczne znaczenie.
Zespół cmentarzy rozciąga się na malowniczych zboczach Góry Napoleona, co nadaje mu wyjątkowy charakter. Zostały one otoczone żeliwnym ogrodzeniem, a wzdłuż muru posadzono szereg lip, które dodają miejscu uroku. Główne wejścia do nekropolii zorganizowano od strony obecnej ulicy Sadowej, która wcześniej nosiła nazwę Baumschulenweg.
Wśród spoczywających tutaj osób można znaleźć zasłużone postacie z Elbląga, takie jak przemysłowiec Franz Komnick, a także przodkowie znanych osobistości, w tym Emma i Emil Drange – dziadkowie kanclerz Niemiec Angeli Merkel. Obok nich swoje miejsce pochówku znaleźli również Hermann Schroeter oraz Ernst Winkler. Każda z tych mogił niesie za sobą fragment historii miasta i regionu.
Początki cmentarzy sięgają lat 80. XIX wieku, kiedy to obowiązywał zakaz pochówków na cmentarzach przykościelnych w centrum Elbląga. W 1910 roku do istniejących cmentarzy dołączył ewangelicko-reformowany cmentarz imienia św. Jana. Istniejąca tam obszerna kaplica służyła ówczesnym nabożeństwom pogrzebowym, a w 1923 roku zorganizowano kwaterę dla żołnierzy poległych w I wojnie światowej. Ich ciała ekshumowano i przeniesiono na to miejsce.
Po drugiej wojnie światowej cmentarze popadły w ruinę, co było wynikiem znacznej dewastacji. W 1949 roku zniszczoną kaplicę cmentarną przekazano Parafii Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, która przekształciła ją w cerkiew pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. W latach 80. XX wieku dobudowano do niej przedsionek z kopułą w stylu bizantyjskim. Fragmenty oryginalnej kwatery wojennej, w tym postument krzyża, zachowały się do dzisiaj. Grób Franza Komnicka, aby uchronić go przed profanacją, został w 2008 roku przeniesiony do centralnej części cmentarza, gdzie stworzono lapidarium. Na dawnym terenie cmentarza baptystów obecnie znajduje się pasieka, a naturalna część byłej parafii Trzech Króli zarządzana jest przez Parafię Ewangelicko-Reformowaną w Warszawie, dbającą o nowoczesne ogrodzenie i utrzymanie tej części cmentarza.


Agrykola 23


Łęczycka 39


Browarna/Brzeska


Odkryj najlepsze miejsca na mapie turystycznej