Cmentarz parafialny w Chrzanowie to historyczna nekropolia usytuowana przy ulicy Marchettiego oraz Balińskiej. Założony w 1809 roku, stanowi miejsce spoczynku wielu zasłużonych osób związanych z lokalną historią, a jednocześnie przyciąga turystów zainteresowanych odkrywaniem historii regionu oraz sztuki sepulkralnej.
Cmentarz usytuowany jest na wzgórzu znanym jako W Łanach, co zapewnia mu malownicze położenie na tle okolicznej zabudowy miejskiej. Centralne umiejscowienie bramy głównej przy ulicy Marchettiego oraz tylnej bramy przy ulicy Balińskiej ułatwia dostęp do nekropolii. Podział na kwatery oraz obecność różnych rodzajów nagrobków odzwierciedlają panujące trendy artystyczne oraz zmieniające się wpływy kulturowe w ciągu ponad dwu wieków istnienia cmentarza.
Nekropolia w Chrzanowie jest miejscem wiecznego spoczynku wielu postaci, które odegrały istotną rolę w historii regionu i kraju. Wśród nich znajdują się bohaterowie powstań narodowych, jak Antoni Andrysik i Aleksander Baliś, a także osoby zaangażowane w społeczeństwo i kulturę, jak Janusz Baurski i Henryk Loewenfeld. Cmentarz upamiętnia także ważne postacie związane z edukacją, wojskiem i polityką, takie jak Tadeusz Kantor, Wacław Karaś i Włodzimierz Scholze-Srokowski.
Początkowo, zanim cmentarz parafialny został założony, pochówki w Chrzanowie odbywały się przy kościele św. Mikołaja oraz kościele Świętego Krzyża. Jednak po włączeniu miasta do Królestwa Galicji i wprowadzeniu austriackich przepisów sanitarnych, które zakazywały pochówków w miejskich centrach, podjęto decyzję o utworzeniu nowej nekropolii poza miejską zabudową. Tak w 1809 roku powstał obecny cmentarz.W ciągu kolejnych lat przeszedł on kilka etapów rozszerzeń i modernizacji. W 1866 roku teren cmentarza został poszerzony na zachód, a w 1892 roku powierzchnia cmentarza została podwojona, co umożliwiło lepsze zorganizowanie miejsc pochówku. Kozak plebanii i mieszkańcom udało się także wybudować monumentalną kaplicę w latach 1899-1900.W latach 1922 i 1965 teren nekropolii był ponownie rozszerzany, aby sprostać potrzebom rosnącej populacji Chrzanowa. Najnowsze poszerzenie miało miejsce w latach 2022-2023, co zapewniło dodatkową przestrzeń na północy cmentarza, oddzielając go jednocześnie od nowo powstałego cmentarza komunalnego.
Cmentarz w Chrzanowie jest także miejscem, gdzie można podziwiać interesujące zabytki sepulkralne. Znajduje się tutaj najstarszy zachowany nagrobek Antona Stiastnego z 1856 roku oraz imponujący grobowiec Bartłomieja Sporysza, stworzony przez krakowskiego artystę Edwarda Stehlika. Na szczególną uwagę zasługuje również Mauzoleum Loewenfeldów autorstwa Teodora Talowskiego oraz nagrobki w stylu secesyjnym i art déco, które odzwierciedlają różnorodność artystyczną tej zabytkowej nekropolii.