Basteja w Tarnowie

Opis atrakcji

Co warto zobaczyć

Basteja w Tarnowie imponuje swoją architekturą i wspaniale zachowanymi detalami, stanowiąc wyjątkowy przykład obronnej budowli z epoki renesansu. Zbudowana na planie półkola, ma wysokość 6 metrów, a jej masywne mury wykonano z kamieni narzutowych i piaskowca w dolnej części, oraz z cegły w górnej. Dach w formie połowy stożka, pokryty miedzianą blachą, czyni ją szczególnie malowniczą. Wnętrze bastei oferuje turystom wgląd w dawną sztukę obronną – ambrazury pozwalały na prowadzenie wachlarzowego ognia, co w tamtych czasach stanowiło nowatorskie rozwiązanie.Basteja niegdyś wyposażona była w trzy poziomy obronne, z różnorodnymi otworami strzelniczymi – od tych dla cięższej artylerii po mniejsze, przeznaczone dla ręcznej broni palnej. Chociaż drewniana konstrukcja z pomostami dla załogi nie dotrwała do naszych czasów, można sobie wyobrazić, jak wyglądało życie w tej renesansowej fortyfikacji. Okoliczny plac, zwany zakątkiem Spycimira Leliwity, dodaje temu miejscu dodatkowego uroku.

Historia zabytku

Pierwsze wzmianki o istnieniu miejskich fortyfikacji Tarnowa pochodzą z 1448 roku. W związku z zagrożeniem ze strony Turcji, pomiędzy 1513 a 1544 rokiem system obronny miasta przeszedł intensywną modernizację, pierwszym przykładem której była właśnie budowa bastei. Była ona finansowana i nadzorowana przez Jana Tarnowskiego, właściciela miasta i wybitnego znawcę sztuki fortyfikacji. Basteja powstała jako stanowisko ogniowe nowego typu, przystosowane do użycia broni palnej.Projektując basteję, uwzględniono najnowszą wiedzę z zakresu artylerii i balistyki, co pozwalało na efektywną obronę północnych murów miejskich. System umocnień współtworzyły również fosa oraz pas umocnień ziemnych. Niemniej jednak, pod koniec XVIII wieku, w wyniku rozwoju techniki wojennej, obiekt zaczął tracić na znaczeniu militarnym i stał się jedynie ciekawostką architektoniczną, którą na szczęście odrestaurowano w XX wieku, przywracając jej dawną świetność.W latach 1967-1969 basteja przeszła gruntowną rekonstrukcję w oparciu o XVIII-wieczne ilustracje, a w 2009 roku jej fundamenty zostały wzmocnione, zapewniając stabilność na długie lata. Nawiasem mówiąc, w 2018 roku zburzono pobliską kamienicę, odsłaniając piękno tego renesansowego zabytku. Warto podkreślić, że dzisiaj basteja jest częścią szlaku tematycznego "Średniowieczne mury Tarnowa", który powstał w 2011 roku.